Hồ A Nun: Người con Pa Kô giữ đường Trường Sơn

Giữa núi rừng A Lưới, nơi những dãy Trường Sơn nối tiếp nhau và bom đạn từng cày xới từng cánh rừng, có một người lính Pa Kô đã dành những năm tháng tuổi trẻ của mình để gùi từng khẩu súng, từng hòm đạn, từng cân lương thực vượt núi đưa ra chiến trường.

Người đó là Hồ A Nun.

Ông sinh năm 1944, là người dân tộc Pa Kô, quê ở vùng A Lưới, Thừa Thiên Huế trước đây. Ông là em trai của Anh hùng LLVTND Hồ Kan Lịch và cháu của Anh hùng Hồ Đức Vai. Ba người trong cùng một gia đình đều được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

11 tuổi đã làm liên lạc

Tuổi thơ của Hồ A Nun không gắn với những ngày tháng bình yên.

Từ nhỏ, ông đã chứng kiến máy bay Mỹ ném bom xuống quê hương, trong đó có khu vực đồi A Bia gần nơi ông sinh sống.

Năm 11 tuổi, Hồ A Nun tham gia làm liên lạc cho cách mạng địa phương.

Cậu bé ngày ấy bắt đầu quen với những con đường rừng, những bản làng và những nhiệm vụ bí mật.

Đến năm 14 tuổi, ông tình nguyện tham gia vận chuyển hàng trên tuyến đường Trường Sơn đi qua A Lưới.

Đó là bước ngoặt đưa Hồ A Nun đến với công việc mà sau này làm nên tên tuổi của ông.

Người lính của những đôi vai

Khi Đoàn 559 tổ chức vận chuyển hàng hóa, vũ khí vào chiến trường miền Nam, Hồ A Nun tình nguyện tham gia gùi, thồ hàng trên tuyến Trường Sơn.

Công việc ấy nghe có vẻ đơn giản.

Nhưng hãy thử hình dung:

Không có xe tải.

Không có đường nhựa.

Không có những phương tiện vận chuyển hiện đại.

Chỉ có đôi chân, đôi vai và những con đường rừng.

Hàng hóa phải được đưa qua những khu vực núi cao, khe suối và những nơi máy bay địch có thể đánh phá bất cứ lúc nào.

Và người gùi hàng phải tiếp tục đi.

Bởi phía trước là bộ đội đang chờ đạn.

Là những đơn vị đang cần lương thực.

179 tấn – một con số khó tin

Từ năm 1961 đến năm 1969, Hồ A Nun đã vận chuyển tổng cộng khoảng 179 tấn vũ khí, đạn dược và lương thực phục vụ chiến trường.

Con số này tương đương với khối lượng mà một đoàn xe vận tải lớn có thể đảm nhiệm.

Nhưng Hồ A Nun đã thực hiện công việc ấy chủ yếu bằng sức người, trên những cung đường Trường Sơn hiểm trở.

Có những chuyến ông gùi tới 192kg hàng trên quãng đường khoảng 30km.

Đó không chỉ là câu chuyện về sức khỏe.

Đó là câu chuyện về ý chí.

Bởi mang được một lần đã khó.

Nhưng phải lặp lại công việc ấy suốt nhiều năm mới thực sự là điều phi thường.

Có những con đường không được phép dừng lại

Hồ A Nun từng tham gia vận chuyển hàng từ Quảng Trị vào Quảng Nam, sau đó tiếp tục ở lại tuyến vận tải Khu 5 để đưa hàng vào chiến trường.

Mỗi chuyến đi đều có nguy hiểm.

Bom đạn có thể đánh xuống bất cứ lúc nào.

Đường rừng có thể bị phá.

Nhưng nếu người vận chuyển dừng lại, hàng hóa không đến được nơi cần đến.

Vì thế, những người như Hồ A Nun chính là mạch máu của chiến trường.

Họ không trực tiếp đứng trong trận địa.

Nhưng chính họ đưa những thứ cần thiết đến cho người đang chiến đấu ở trận địa.

Năm 1969 – người lính gùi hàng trở thành Anh hùng

Sau nhiều năm chiến đấu và phục vụ chiến đấu trên tuyến Trường Sơn, Hồ A Nun được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1969.

Khi ấy, ông mới khoảng 25 tuổi.

Một người lính Pa Kô còn rất trẻ đã trở thành Anh hùng nhờ những năm tháng bền bỉ trên những con đường Trường Sơn.

Nhưng danh hiệu ấy không chỉ dành cho một lần lập công.

Nó là sự ghi nhận cho cả một quá trình lao động, chiến đấu và cống hiến không ngừng nghỉ.

Ba người anh hùng trong một gia đình

Điều đặc biệt hơn nữa là Hồ A Nun không phải người duy nhất trong gia đình trở thành Anh hùng.

Gia đình ông có tới ba Anh hùng LLVTND:

• Hồ Đức Vai – người chú, Anh hùng được phong năm 1965.

Ba người có ba cách cống hiến khác nhau.

Hồ Đức Vai trực tiếp chiến đấu.

Hồ Kan Lịch chiến đấu trên những trận địa ác liệt.

Hồ A Nun dùng đôi vai để đưa vũ khí và lương thực ra chiến trường.

Nhưng tất cả đều cùng xuất phát từ một vùng đất A Lưới và cùng đứng lên trong những năm tháng chiến tranh.

Sau chiến tranh

Sau ngày đất nước thống nhất, Hồ A Nun trở về quê hương ở A Lưới.

Ông tiếp tục công tác trong quân đội và địa phương trước khi trở về cuộc sống đời thường.

Ông qua đời ngày 13/9/2023, hưởng thọ 79 tuổi.

Ông được an táng tại quê nhà, gần khu vực đồi A Bia, nơi đã gắn với ký ức chiến tranh từ những ngày thơ ấu của ông.

Điều còn lại sau những chuyến gùi hàng

Hồ A Nun không nổi tiếng vì một trận đánh duy nhất.

Ông nổi tiếng vì sự bền bỉ đến phi thường.

Một chuyến.

Rồi thêm một chuyến.

Rồi hàng trăm, hàng nghìn chuyến.

Tổng cộng 179 tấn hàng hóa đã đi qua đôi vai của người lính Pa Kô ấy.

Đằng sau con số 179 tấn là hàng nghìn cây số đường rừng, những đêm ngủ giữa núi, những lần vượt bom đạn và những năm tháng tuổi trẻ không ngừng nghỉ.

“Có những người lính cầm súng để bảo vệ chiến trường. Có những người lính dùng đôi vai để giữ cho chiến trường không bao giờ thiếu đạn.”

Hồ A Nun thuộc về những người lính thứ hai.

Ông không đứng ở nơi tiếng súng vang lên dữ dội nhất.

Ông đứng trên những con đường phía sau trận địa, nơi từng gùi hàng phải vượt qua núi rừng, bom đạn và hiểm nguy.

Hồ A Nun – người con Pa Kô đã dành tuổi trẻ của mình để giữ mạch vận tải Trường Sơn.

Một đôi vai.

Một con đường.

179 tấn hàng hóa.

Và một cuộc đời được ghi lại trong lịch sử bằng sự bền bỉ không biết mệt mỏi.