HỒ GIÁO – NGƯỜI ANH HÙNG TRÊN NHỮNG ĐỒNG CỎ
Anh hùng Lao động Hồ Giáo là một trong những tấm gương lao động đặc biệt của Việt Nam. Công việc của ông không gắn với những phòng nghiên cứu hay máy móc hiện đại mà với đàn trâu, đàn bò và những đồng cỏ. Từ một công nhân chăn nuôi bình thường, bằng sự tận tụy, kiên trì và tình yêu đặc biệt dành cho vật nuôi, Hồ Giáo đã đạt nhiều thành tích xuất sắc, trở thành người hiếm hoi hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động. Câu chuyện của ông cho thấy Anh hùng có thể được tạo nên từ chính những công việc bình dị nhất khi con người dành cho công việc ấy trách nhiệm, tình yêu và cả một đời cống hiến.
Nếu có ai hỏi công việc nào có thể làm nên một người Anh hùng, có lẽ ít người nghĩ đến câu trả lời:
Chăn bò.
Nhưng ở Việt Nam từng có một người dành gần như cả cuộc đời cho những đàn trâu, đàn bò và từ chính công việc bình dị ấy, ông hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động.
Người ấy là Hồ Giáo.
Ông sinh năm 1930 tại Quảng Ngãi. Tuổi trẻ Hồ Giáo đi qua trong những năm đất nước còn chiến tranh và đời sống nhân dân vô cùng khó khăn.
Sau này, ông tập kết ra miền Bắc và gắn bó với công việc chăn nuôi.
Đó là một công việc tưởng như rất đơn giản.
Sáng đưa đàn vật nuôi ra đồng.
Tìm cỏ.
Cho ăn.
Theo dõi sức khỏe.
Chiều đưa về chuồng.
Ngày hôm sau lại tiếp tục.
Nhưng Hồ Giáo không nhìn công việc của mình đơn giản như thế.
Đối với ông, mỗi con bò đều có đặc điểm riêng.
Con ăn khỏe.
Con ăn ít.
Con đang mang thai.
Con vừa sinh.
Con có dấu hiệu bệnh.
Muốn đàn vật nuôi phát triển tốt, người chăm sóc phải hiểu chúng.
Và muốn hiểu, phải quan sát mỗi ngày.
Hồ Giáo bắt đầu hình thành một thói quen rất đặc biệt.
Ông quan sát cách từng con vật ăn cỏ, đi đứng, nghỉ ngơi. Một thay đổi nhỏ trong hành vi cũng có thể là dấu hiệu cho thấy sức khỏe của chúng có vấn đề.
Không có những thiết bị theo dõi hiện đại.
“Thiết bị” quan trọng nhất của người chăn nuôi khi ấy chính là đôi mắt, kinh nghiệm và sự tận tâm.
Có những hôm trời nắng gắt.
Có những ngày mưa rét.
Người khác có thể tìm chỗ trú, nhưng đàn gia súc vẫn phải được chăm sóc.
Hồ Giáo gắn bó với chúng gần như bất kể thời tiết.
Ông tìm những bãi cỏ tốt, chăm lo nguồn thức ăn và đặc biệt quan tâm đến những con yếu hoặc những con đang sinh sản.
Khi một con vật bị bệnh, ông lo lắng như đối với tài sản của chính gia đình mình.
Bởi thời điểm ấy, mỗi con trâu, con bò đều là tài sản rất quý.
Đất nước còn nghèo.
Nông nghiệp cần sức kéo.
Người dân cần thực phẩm.
Ngành chăn nuôi cần phát triển đàn giống.
Nếu một con bò khỏe mạnh sinh thêm một con bê, đó không chỉ là thành tích của một người công nhân.
Nếu hàng trăm, hàng nghìn con vật được chăm sóc tốt, nguồn lực dành cho sản xuất của đất nước sẽ tăng lên.
Vì thế, công việc chăn nuôi cũng là một phần của công cuộc kiến thiết đất nước.
Hồ Giáo còn đặc biệt chú ý đến việc rút kinh nghiệm từ thực tế.
Làm thế nào để đàn vật nuôi khỏe hơn?
Cho ăn vào thời điểm nào?
Chăm sóc con non ra sao?
Làm thế nào phát hiện sớm một con vật có dấu hiệu bất thường?
Mỗi ngày làm việc lại cho ông thêm một chút kinh nghiệm.
Kinh nghiệm ấy không nằm trong những cuốn sách dày.
Nó được tích lũy từ hàng nghìn ngày đi trên đồng cỏ.
Có một điều rất đặc biệt ở Hồ Giáo: ông yêu vật nuôi của mình.
Với ông, chúng không chỉ là những con số trong kế hoạch sản xuất.
Người chăn nuôi muốn đạt năng suất cao trước hết phải hiểu và chăm sóc tốt đàn vật nuôi.
Từ sự tận tụy ấy, kết quả chăn nuôi của Hồ Giáo ngày càng nổi bật.
Đàn gia súc do ông chăm sóc phát triển tốt, sinh sản đạt kết quả cao. Những kinh nghiệm của ông được đồng nghiệp học tập và nhân rộng.
Một người công nhân chăn nuôi bình thường dần trở thành một điển hình lao động.
Nhưng điều đáng nói là khi được biểu dương, Hồ Giáo vẫn tiếp tục công việc cũ.
Sáng vẫn ra đồng.
Vẫn chăm đàn vật nuôi.
Vẫn quan sát từng con.
Danh hiệu không khiến ông nghĩ rằng mình đã hoàn thành nhiệm vụ.
Đối với ông, ngày nào đàn bò còn cần người chăm sóc thì ngày ấy vẫn còn công việc phải làm.
Nhờ những thành tích đặc biệt trong lao động, Hồ Giáo được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động.
Nhưng ông chưa dừng lại.
Những năm sau đó, ông tiếp tục lao động, tiếp tục đạt thành tích xuất sắc.
Và rồi Hồ Giáo được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động lần thứ hai.
Hai lần Anh hùng.
Nhưng công việc của ông vẫn là một nghề tưởng như hết sức bình thường:
chăn nuôi.
Đó chính là điều khiến câu chuyện Hồ Giáo trở nên đặc biệt.
Bởi nó trả lời một câu hỏi rất giản dị:
Có phải muốn trở thành người có ích cho đất nước thì nhất thiết phải làm một công việc thật lớn lao?
Cuộc đời Hồ Giáo cho thấy câu trả lời là không.
Một người công nhân đứng bên máy tiện có thể trở thành Anh hùng.
Một nông dân trên cánh đồng có thể trở thành Anh hùng.
Một bác sĩ trong phòng mổ có thể trở thành Anh hùng.
Và một người ngày ngày chăm sóc đàn bò cũng có thể trở thành Anh hùng.
Điều quyết định không nằm ở tên gọi của nghề nghiệp.
Nó nằm ở cách con người làm công việc ấy.
Nếu làm một việc bình thường bằng tinh thần trách nhiệm phi thường, giá trị tạo ra cũng có thể trở nên phi thường.
Sau này, khi tuổi đã cao, Hồ Giáo vẫn được nhiều thế hệ nhắc đến như một biểu tượng đẹp của người lao động.
Ông qua đời năm 2015, hưởng thọ 85 tuổi.
Những đồng cỏ nơi ông từng làm việc rồi cũng thay đổi. Phương pháp chăn nuôi ngày nay hiện đại hơn. Khoa học kỹ thuật giúp con người theo dõi dinh dưỡng, sức khỏe và năng suất vật nuôi chính xác hơn rất nhiều.
Nhưng có một thứ máy móc không thể thay thế:
trách nhiệm của con người đối với công việc.
Đó cũng chính là điều Hồ Giáo để lại.
Không phải một phát minh nổi tiếng.
Không phải một công trình đồ sộ.
Mà là hình ảnh một người lao động ngày này qua ngày khác làm thật tốt công việc được giao.
Ngày nối ngày.
Năm nối năm.
Cho đến khi một công việc tưởng như bình thường trở thành cả một sự nghiệp.
Từ một người công nhân chăn nuôi đến hai lần được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, cuộc đời Hồ Giáo là minh chứng rằng sự lớn lao đôi khi được tạo nên từ những việc rất nhỏ được làm bằng cả trái tim. Trên những đồng cỏ năm xưa, ông không chỉ chăm sóc những đàn trâu, đàn bò mà còn gieo lại cho nhiều thế hệ một bài học giản dị: nghề nào cũng đáng quý và công việc nào cũng có thể làm nên giá trị lớn nếu con người hết lòng với nó.


