Hồ Ngọc Tỵ
Có những quãng thời gian đi qua chiến tranh rồi, tưởng như mọi thứ sẽ nhòa đi theo năm tháng, nhưng chỉ cần đặt chân trở lại điểm cao cũ, ký ức lại hiện lên rõ mồn một, như mới hôm qua. Hơn bốn mươi năm sau ngày rời chốt, khi trở lại đây, nhìn dãy núi, nhìn những sườn đồi, điểm cao 424 - đồi Pò Tằm, điểm cao 480, tôi vẫn nhận ra từng vị trí cũ, từng khu vực mà anh em ngày ấy đã bám trụ, giữ chốt trong những tháng ngày căng thẳng nhất sau cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.
Thời điểm tôi lên đây cương vị là Đại đội trưởng Đại đội 7, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 461, Sư đoàn 338. Trước năm 1979, khu vực này do biên phòng chốt giữ nhưng từ ngày 17 tháng 2, chiến sự nổ ra dữ dội, cơ bản ngọn đồi này bị xóa sổ. Sau này, khi địch rút, đơn vị chúng tôi mới lên chốt giữ lại khu vực này. Đại đội tôi có một trung đội ở đây, phía bên kia có hai trung đội, còn đại đội bộ ở điểm cao 480. Từ đó, hai bên giằng co với nhau, không còn những trận đánh giáp lá cà như những ngày đầu, nhưng không khí chiến trường thì vẫn đặc quánh sự căng thẳng. Bởi khi ấy, hai bên đều co cụm trong phạm vi lãnh thổ của mình, giữ thế trận, giữ bí mật lực lượng. Mình phát hiện được nó thì mình bắn mà nó phát hiện được mình thì nó cũng bắn. Thành ra, tuy không còn đánh nhau trực tiếp nữa, nhưng chẳng lúc nào được phép lơi là.Trên các điểm cao ấy, chúng tôi vẫn duy trì các đội bắn tỉa. Đây là lực lượng rất đặc biệt. Hồi đó quân khu có chủ trương rất cứ bắn tỉa diệt đúng 3 tên địch thì được cho đi phép 10 ngày. Hồi đó làm gì có chế độ phép như sau này. Anh em bám chốt quanh năm, ăn ở giữa núi rừng, thiếu thốn đủ bề, nên chỉ nghe nói bắn đủ 3 thằng là được về phép 10 ngày thôi là đã phấn chấn lắm rồi.Nhưng không phải ai cũng được vào đội bắn tỉa. Muốn vào đó phải qua huấn luyện, phải kiểm tra, phải bắn đạt tiêu chuẩn hẳn hoi. Tay súng phải vững, mắt phải tinh, thần kinh phải lỳ. Trên chốt, có khi chỉ một phát súng bắn tỉa chính xác cũng tạo ra sức ép rất lớn đối với đối phương. Có những trường hợp bắn trúng là biết ngay. Ví dụ hắn vừa đội đầu lên, hoặc vừa nhô người ra, cự ly khoảng tám trăm mét, tay súng mình ngắm chuẩn, bóp cò một phát, “bùm” một cái, mục tiêu nảy lên là biết thành công rồi. Những phát bắn như thế không chỉ thể hiện trình độ của người lính bắn tỉa mà còn là cách để giữ cho đối phương luôn phải dè chừng, không dám lộ mình, không dám lấn sang.Tất nhiên, chuyện xác nhận chiến công khi ấy cũng rất chặt chẽ. Không phải cứ nói bắn được là tính. Muốn được công nhận đủ 3 tên địch để hưởng phép, phải có trung đội, có đại đội đi theo xác nhận. Đúng 3 thằng, xác minh rõ ràng thì mới coi như hoàn thành. Trong điều kiện chốt giữ căng thẳng như thế, đội bắn tỉa thực sự là một mũi rất lợi hại của ta.Nhưng nói đến thời gian bám chốt ở 424 thì không thể chỉ nhắc đến bắn tỉa mà quên đi những gian khổ thường ngày. Khó khăn nhất là sinh hoạt. Điểm cao ở trên cao, còn nước và gạo thì ở dưới chân khe. Muốn có cái ăn cái uống, anh em phải gùi từ dưới lên. Không điện, không nước, không có gì sẵn cả. Ở đại đội bộ bên 480 cũng thế, nhiều khi phải xuống bản gần đó xin nước dân mang lên dùng. Sau khi đánh nhau xong, dân mới lục tục quay về, lúc ấy mình mới có thể vào xin nước, xin thêm ít thứ để sinh hoạt. Còn trước đó thì mọi thứ đều thiếu. Bộ đội đông, ăn uống kham khổ, quanh đi quẩn lại cũng chỉ mấy thứ đạm bạc.Cái khó nữa là quy định lúc ấy rất nghiêm, hai bên đã chốt giữ để phân định ranh giới rồi thì không được bên nào nổ súng trước. Người chỉ huy phải quán triệt rất kỹ điều đó. Bởi chỉ cần một hành động thiếu kiềm chế cũng có thể làm lộ bí mật hoặc làm tình hình căng lên ngay lập tức. Tôi còn nhớ có lần một đồng chí khẩu đội trưởng 12ly7 ném lựu đạn sang bên kia, làm ảnh hưởng đến bí mật. Lại có lần ở khu vực điểm cao 450, ban đêm có quân nhân bắn một phát vào phía địch nhưng không trúng. Là người chỉ huy cao nhất ở khu vực đó, tôi rất bức xúc. Nhưng sau cùng vẫn phải quán triệt cho anh em, cấp trên đã quy định thế nào thì tuyệt đối phải chấp hành như thế, không được gây hấn, không được nổ súng trước, phải giữ ổn định để từng bước làm cho đường biên giới yên hơn.



