HỒ PHÚC NGÔN

ANH HÙNG HỒ PHÚC NGÔN: NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA ĐẤT HỒNG PHƯỚC VỚI NIỀM TIN TẤT THẮNG VÀ NHỮNG CHIẾN CÔNG VANG DỘI

Trong những trang sử vàng oanh liệt của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, thế hệ sau luôn khâm phục trước tinh thần kiên trung, gan dạ của những người lính bộ đội Cụ Hồ. Một trong những biểu tượng sáng ngời cho ý chí kiên cường và tư duy chiến đấu độc đáo ấy chính là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Phúc Ngôn (tên khai sinh là Trần Văn Lượng).

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại thôn Hồng Phước, xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (nay thuộc phường Hòa Khánh Bắc, quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng), ngay từ khi mới lên 5, lên 6 tuổi, người con xứ Quảng ấy đã phải nếm trải cuộc sống cơ cực, đi ở đợ cho nhà giàu. Năm 9 tuổi, giữa lúc địch phong tỏa đường sá khiến làng quê kiệt quệ, cậu bé Lượng ngày ấy đã lợi dụng bóng đêm bí mật đi bộ hơn 7km ra bãi biển Nam Ô gùi nước mặn về nấu ăn thay muối.

Mùa thu năm 1945, khi ngọn lửa Cách mạng Tháng Tám sục sôi khắp bờ cõi, người thanh niên Hồ Phúc Ngôn tròn 15 tuổi đã tự nguyện gia nhập hàng ngũ thanh thiếu niên cứu quốc Đa Hòa, tham gia đội du kích và tự vệ chiến đấu bảo vệ quê hương.

Đúng 16h ngày 16/8/1945, lệnh khởi nghĩa giành chính quyền tại quê nhà chính thức bắt đầu. Ông cùng đồng đội tay cầm gậy tầm vông, giáo mác hòa vào biển người nổi dậy vũ trang, hiên ngang tiến xuống sân vận động Chi Lăng dự cuộc mít tinh ra mắt chính quyền cách mạng trong tư thế của những người làm chủ vận mệnh nước nhà.

Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, ông tiếp tục dấn thân vào hiểm nguy, bám trụ địa bàn để làm nhiệm vụ cảnh giới, bám địch, khiêng thương binh và tải đạn phục vụ Tiểu đoàn 19 trên chiến trường Tây Bắc huyện Hòa Vang.

Đến tháng 5/1947, ông chính thức gia nhập Đại đội dân quân tập trung xã Hòa Liên, mở đầu cho chặng đường binh nghiệp lẫy lừng trải dài suốt gần bốn thập kỷ, gắn liền với binh chủng Đặc công huyền thoại.

Trong suốt những năm tháng gian khổ, cuộc đời ông cũng gánh chịu những mất mát hy sinh thầm lặng vô bờ bến của hậu phương.

Người vợ đầu tiên của ông – bà Lê Thị Đặng, một nữ du kích cùng quê – đã tình nguyện về chăm lo phụng dưỡng mẹ chồng như con dâu thảo hiền ngay cả khi ông đang tập kết ra Bắc (năm 1954), rồi lặng lẽ qua đời khi chưa kịp nhìn mặt chồng lần cuối.

Đến năm 1963, ông bén duyên cùng người vợ thứ hai là bà Trần Thị Bán, cũng là một nữ du kích kiên cường. Hạnh phúc ngắn chẳng tày gang, khi bà đang mang thai người con thứ hai thì anh dũng hy sinh trong một trận phục kích của kẻ thù vào năm 1965. Biến đau thương thành hành động cách mạng, người chiến sĩ đặc công nén chặt nỗi đau hai vành tang trắng để tiếp tục tiến về phía trước, cống hiến trọn vẹn tuổi xuân cho ngày đất nước hoàn toàn độc lập.

Bằng tinh thần mưu trí và lòng dũng cảm phi thường, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn Đặc công 487 và 489 (Đà Nẵng), ông Hồ Phúc Ngôn đã trực tiếp chỉ huy hàng trăm trận đánh, tập kích táo bạo khiến kẻ thù kinh hồn bạt vía.

Những trận đánh oanh liệt do ông chỉ huy tại căn cứ pháo binh Mỹ ở Thanh Vinh, trận Bồ Bồ, đèo ông Gấm, ấp chiến lược Kim Liên hay trận Khe Răm (tháng 5/1967) đã đi vào lịch sử như những khúc tráng ca về nghệ thuật tác chiến đặc công.

Không chỉ đối đầu với quân thù, cuộc đời gian lao của ông còn ghi dấu kỷ niệm hy hữu với hai lần đụng độ chúa sơn lâm giữa chốn rừng sâu nước độc.

Lần thứ nhất vào đầu tháng 2/1952, khi đang băng rừng chuyển lá thư hỏa tốc hỏa lực hạ đồng bằng, ông bất ngờ bị một con cọp dữ chặn đường tại đèo Mỹ Sơn. Trong thế nghìn cân treo sợi tóc, ông nhanh trí đập kíp nổ lựu đạn ném thẳng về phía ác thú, tiếng nổ hất văng con cọp xuống hố bẫy c.h.ế.t ngay tại chỗ, giúp ông hoàn thành nhiệm vụ và mang chiến lợi phẩm về nấu cao tẩm bổ cho thương binh.

Lần thứ hai vào trung tuần tháng 8/1962, khi đang cùng tổ trinh sát gùi gạo băng rừng trong đêm, một con cọp vằn to như ngựa lao ra gầm rú, ông đã bình tĩnh bật khóa an toàn, nổ loạt đạn AK kết liễu con thú dữ bảo vệ an toàn cho cả đội hình.

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc và sự cống hiến quên mình, ông vinh dự được trao tặng hàng loạt phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Đặc biệt, vào năm 2012, Trung tá Hồ Phúc Ngôn đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Rời quân ngũ trở về với cuộc sống đời thường tại quê nhà Đà Nẵng, người Anh hùng năm xưa vẫn vẹn nguyên phẩm chất cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ". Dù tuổi cao sức yếu, ông vẫn năng nổ, tích cực tham gia cống hiến cho công tác xã hội tại địa phương thông qua các chức trách như Tổ trưởng tổ dân phố, Tổ trưởng Ban công tác Mặt trận và cán bộ Hội Cựu chiến binh, luôn là tấm gương sáng ngời về tinh thần "sống tốt đời đẹp đạo" trong lòng nhân dân và thế hệ mai sau.