HỒ SĨ NHẤT – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN ĐẶC CÔNG NƯỚC VÀ NHỮNG TRẬN ĐÁNH GIỮA DÒNG SÔNG
Hồ Sĩ Nhất sinh năm 1946, quê xã Quỳnh Long, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An; nhập ngũ tháng 2-1965. Từ một người lính Hải quân, năm 1970 ông vào chiến trường Tây Nam Bộ và trở thành Chính trị viên Đại đội 6 đặc công nước, Tiểu đoàn 6, Đoàn 8, Bộ Chỉ huy Miền. Riêng năm 1972, ông trực tiếp chỉ huy 6 trận, góp phần cùng đơn vị lập nhiều chiến công; cá nhân được ghi nhận đánh chìm 4 tàu, đánh sập 3 cây cầu dài khoảng 100 mét, phá hủy 2 súng cối 81 mm, 14 đại liên và diệt gần 100 đối phương. Đặc biệt, ông cùng đồng đội sáng tạo cách đánh những tàu không neo đậu mà di chuyển suốt đêm trên sông Rạch Giá. Ngày 20-12-1973, Hồ Sĩ Nhất được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
CÂU CHUYỆN DẤU ẤN: “TÀU KHÔNG ĐỨNG YÊN – TA ĐÓN ĐẦU MÀ ĐÁNH”
Đêm trên sông Rạch Giá.
Những con tàu không còn neo lại ở bến như trước.
Sau nhiều lần bị đặc công nước tập kích, đối phương thay đổi cách phòng thủ: tàu chạy chậm suốt đêm, bên ngoài lại có lực lượng canh phòng nghiêm ngặt.
Một mục tiêu đứng yên đã khó tiếp cận.
Một mục tiêu vừa di chuyển vừa được bảo vệ còn khó hơn nhiều.
Nhiều đơn vị chưa tìm được cách đánh hiệu quả.
Nhưng với Hồ Sĩ Nhất, khó khăn ấy đặt ra một câu hỏi:
Nếu không thể tìm tàu ở bến, tại sao không ra giữa dòng nước đón tàu?
TỪ NGƯỜI LÍNH HẢI QUÂN ĐẾN CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG NƯỚC
Tháng 2-1965, Hồ Sĩ Nhất nhập ngũ.
Trong những năm từ 1965 đến 1969, ông phục vụ trong lực lượng Hải quân. Những năm tháng gắn bó với sông nước trở thành vốn kinh nghiệm quan trọng khi cuộc đời quân ngũ đưa ông đến một chiến trường mới.
Năm 1970, Hồ Sĩ Nhất vào Tây Nam Bộ, đảm nhiệm cương vị Chính trị viên Đại đội 6.
Đây là đơn vị đặc công nước.
Người chiến sĩ đặc công nước không chỉ cần sức khỏe.
Họ phải biết chịu đựng hàng giờ ngâm mình trong nước, vượt qua vọng gác, bí mật tiếp cận mục tiêu và xử trí những tình huống có thể thay đổi chỉ trong vài giây.
Hồ Sĩ Nhất vừa làm công tác chính trị, xây dựng đơn vị, vừa trực tiếp tham gia chiến đấu.
Ông góp phần xây dựng Đại đội 6 trở thành Đơn vị Anh hùng.
BẾN CẦU – MỤC TIÊU BIẾN MẤT
Ngày 17-4, tại Bến Cầu, Rạch Giá.
Hồ Sĩ Nhất cùng một chiến sĩ bí mật vượt qua nhiều chặng gác để tiến vào bến cảng.
Kế hoạch đã có.
Mục tiêu đã được xác định.
Nhưng khi hai người đến nơi, một tình huống bất ngờ xảy ra:
Chiếc tàu dự định tiến công đã di chuyển.
Một trận đánh có thể phải hủy bỏ.
Nhưng Hồ Sĩ Nhất không quay về.
Ông yêu cầu người chiến sĩ đi cùng ẩn nấp, còn mình xuống nước, tiếp tục bơi đi tìm mục tiêu.
Rồi ông bị phát hiện.
Tiếng súng vang lên dữ dội trên mặt nước.
Trong tình thế ấy, Hồ Sĩ Nhất vẫn tiếp tục tiến về phía trước.
Ông tìm thấy không phải một, mà hai chiếc tàu.
Người chiến sĩ đặc công nước áp sát mục tiêu, đặt mìn rồi rời khỏi khu vực.
Sau đó là những tiếng nổ.
CẢ HAI CHIẾC TÀU ĐỀU BỊ ĐÁNH CHÌM.
Hồ Sĩ Nhất cùng đồng đội trở về hậu cứ an toàn.
RẠCH SỎI – “ĐỒNG CHÍ RÚT RA XA, ĐỂ TÔI ĐƯA BỘC PHÁ VÀO”
Ngày 7-8-1972, mục tiêu tiếp theo là cầu Rạch Sỏi.
Hồ Sĩ Nhất cùng một chiến sĩ phải đưa một khối thuốc nổ lớn theo đường sông.
Hai người vừa bơi, vừa dìu khối thuốc nổ, vượt qua nhiều chặng gác.
Càng gần cầu, nguy cơ bị phát hiện càng lớn.
Nếu cả hai cùng tiếp cận và tình huống xấu xảy ra, đơn vị có thể mất cả người lẫn phương tiện.
Hồ Sĩ Nhất quyết định nhận phần nguy hiểm nhất.
Ông ra lệnh cho chiến sĩ đi cùng rút ra xa.
Còn mình tiếp tục đưa khối thuốc nổ vào sát chân cầu.
Một mình.
Khối thuốc được đặt đúng vị trí.
Hồ Sĩ Nhất rời mục tiêu.
Rồi tiếng nổ vang lên.
CẦU RẠCH SỎI BỊ ĐÁNH SẬP.
Theo tư liệu, tuyến giao thông của đối phương bị gián đoạn hơn 10 ngày.
KHI NHỮNG CON TÀU KHÔNG CÒN NEO BẾN
Những trận đánh liên tiếp buộc đối phương phải thay đổi.
Tàu trên sông Rạch Giá không đậu tại bến nữa.
Thay vào đó, chúng chạy chậm suốt đêm trong khu vực được tổ chức canh phòng nghiêm ngặt.
Đây là một bài toán rất khó đối với đặc công nước.
Muốn gài được mìn, người chiến sĩ phải tiếp cận đủ gần.
Nhưng mục tiêu giờ đây liên tục di chuyển.
Cách đánh cũ không còn phù hợp.
Nhiều đơn vị chưa tìm được phương án.
Hồ Sĩ Nhất nghiên cứu một cách đánh khác:
KHÔNG ĐUỔI THEO TÀU – MÀ BƠI RA ĐÓN ĐẦU.
ĐÊM 23-10-1972 – BA NGƯỜI ĐÓN ĐOÀN TÀU GIỮA DÒNG
Ngày 23-10-1972, Hồ Sĩ Nhất dẫn một tổ chỉ có 3 người.
Họ mang theo mìn rồi bí mật xuống nước.
Không tiến vào bến.
Không chờ tàu dừng.
Cả tổ bơi đến vị trí dự kiến đoàn tàu sẽ đi qua và đón đầu.
Trong bóng tối, họ chờ mục tiêu tiến đến.
Khi đoàn tàu xuất hiện, những người lính đặc công nước nhanh chóng tiếp cận.
Mìn được gài.
Cả tổ lập tức lặn vào bờ.
Sau đó:
Một tiếng nổ.
Rồi những tiếng nổ khác.
Kết quả theo tư liệu:
3 TÀU BỊ ĐÁNH CHÌM.
Quan trọng hơn, trận đánh đã chứng minh một điều:
Tàu đang di chuyển vẫn có thể bị đặc công nước tiến công.
Kinh nghiệm từ trận đánh sau đó được rút ra để phục vụ các đơn vị bạn.
24 GIỜ SAU – 12 CHIẾC TÀU
Ngay đêm hôm sau, 24-10-1972, cách đánh ấy tiếp tục được vận dụng.
Lần này Hồ Sĩ Nhất chỉ huy một tổ gồm 12 người.
Những người lính lại xuống nước.
Lại bí mật tiếp cận.
Lại đưa mìn đến những mục tiêu tưởng như rất khó đánh.
Kết quả:
12 CHIẾC TÀU CÁC LOẠI BỊ ĐÁNH CHÌM.
Riêng Hồ Sĩ Nhất trực tiếp đánh chìm một chiếc.
Hai đêm liên tiếp đã cho thấy giá trị của việc nghiên cứu đối phương, thay đổi phương thức tác chiến và tìm ra cách đánh phù hợp với tình hình mới.
NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN Ở PHÍA TRƯỚC
Hồ Sĩ Nhất là chính trị viên.
Nhưng trong những trận đánh được ghi lại, ông không chỉ động viên chiến sĩ từ phía sau.
Ông trực tiếp xuống nước.
Trực tiếp vượt chặng gác.
Trực tiếp tìm mục tiêu.
Trực tiếp đưa thuốc nổ vào chân cầu.
Và nhiều lần dẫn đầu tổ chiến đấu.
Chính từ thực tế ấy, ông tích cực truyền đạt kinh nghiệm, giúp những chiến sĩ mới nhanh chóng nắm vững kỹ thuật và cách đánh tàu.
Đó cũng là một phần quan trọng trong quá trình xây dựng Đại đội 6 trở thành Đơn vị Anh hùng.
DẤU ẤN NGƯỜI ANH HÙNG
Riêng năm 1972, Hồ Sĩ Nhất trực tiếp chỉ huy 6 trận.
Theo bản thành tích, cá nhân ông được ghi nhận:
Đánh chìm 4 tàu.
Đánh sập 3 cây cầu dài khoảng 100 mét.
Phá hủy 2 súng cối 81 mm.
Phá hủy 14 đại liên.
Diệt gần 100 đối phương.
Ông được tặng:
🏅 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng nhất
🏅 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng nhì
🏅 3 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng ba
🏅 7 lần danh hiệu Dũng sĩ
Ngày 20 tháng 12 năm 1973, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Hồ Sĩ Nhất danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
DẤU ẤN CÒN LẠI
Điểm đặc biệt trong câu chuyện Hồ Sĩ Nhất không chỉ nằm ở số tàu hay số cầu bị phá hủy.
Đó còn là khả năng tìm cách đánh mới khi đối phương thay đổi cách phòng thủ.
Khi tàu còn neo bến, ông tìm cách vượt hệ thống canh gác để tiếp cận.
Khi mục tiêu bất ngờ di chuyển, ông tự mình bơi đi tìm.
Khi cần đưa một khối thuốc nổ vào chân cầu, ông cho đồng đội rút ra và nhận phần nguy hiểm về mình.
Và khi tàu không còn neo bến mà chạy suốt đêm, ông cùng đồng đội bơi ra giữa dòng để đón đầu.
Từ người lính Hải quân đến Chính trị viên đặc công nước, Hồ Sĩ Nhất để lại dấu ấn của một người chỉ huy vừa gan dạ vừa linh hoạt: đối phương thay đổi cách phòng thủ, ông tìm một cách đánh mới. Giữa những dòng sông Tây Nam Bộ, chính sự táo bạo và sáng tạo ấy đã làm nên những trận đánh đặc biệt của người chiến sĩ đặc công nước.


