Hồ Thị Khiêm

Má Hồ Thị Khiêm sinh năm 1914 tại xã Phước Thiền (Nhơn Trạch), có hai con liệt sĩ và bản thân cũng là liệt sĩ. Sáng 8/11/1971 âm lịch, một kẻ chiêu hồi đã dẫn đường cho địch bao vây cứ Long Điền, một vùng đầm lầy. Bộ đội trong cứ đã rút gần hết nhưng má chưa đi lọt. Địch chủ trương bắt sống nên kêu đích danh tên má, dụ hàng. Nhưng má đã bắn trả quyết liệt. Sợ hao tổn lực lượng, địch đã bắn M79 vào cứ. Rồi chúng mang xác má về đồn Bến Sắn. Lúc ấy khoảng 10, 11 giờ trưa. Đến tận 3 giờ chiều ngày hôm ấy, chồng má, ông Nguyễn Văn Cẩn, mới xin được xác má về chôn cất. Kẻ chiêu hồi là người đã từng được má che chở chăm sóc trong nhà. Ấy là câu chuyện đau lòng về cái chết của liệt sĩ Hồ Thị Khiêm mà mãi đến tận bây giờ những cán bộ cách mạng ở huyện Nhơn Trạch vẫn còn nhắc lại. Má đã có một cuộc sống vợ chồng không trọn vẹn. Người chồng của má đem lại nhiều xáo trộn trong gia đình khi ông đèo bồng một người vợ bé ở làng bên. Song bất chấp những nỗi khổ riêng, ngay từ những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, gia đình má đã là đầu mối tiếp tế cho bộ đội, là cơ sở cách mạng kiên trung. “Má tôi vẫn thầm cám ơn ba vì cho dù cuộc sống vợ chồng không hòa thuận, song ba vẫn là người giúp má hoàn thành nhiệm vụ cách mạng “ - những người con của má Hồ Thị Khiêm kể. Năm 1964, má Hồ Thị Khiêm chính thức thoát ly vì bấy giờ tình hình gắt gao, má không thể hoạt động hợp pháp được nữa. Và lần lượt, má mang theo 4 người con vào cứ Long Điền (trừ người con gái thứ 3 đã lấy chồng và người con út còn quá nhỏ). Thế nên các con má tham gia cách mạng từ khi còn rất trẻ. Liệt sĩ Nguyễn Thị Cúc, con gái thứ 6 của má là y tá của quân y huyện Nhơn Trạch, hy sinh trên đường tải thương tại khu căn cứ Phước Thọ, tháng 4/1970 khi mới mười sáu tuổi. Người thương binh được chị đưa đi hôm ấy là anh Nguyễn Văn Sinh, hiện còn sống tại xã Long Thọ. Hôm ấy, máy bay “chụp” trúng hai người. Chị Nguyễn Thị Cúc hy sinh còn anh thương binh bị bắt. Sau chiến tranh anh được trao trả. Liệt sĩ Nguyễn Văn Hiệp, con trai má Hồ Thị Khiêm, là một chàng trai dũng cảm và xông xáo. Ngày 30/8/1963 anh Nguyễn Văn Hiệp, chiến sĩ trinh sát huyện đội, đi trinh sát đồn Tam An và bị địch bắn. Anh được đưa về Quân y viện huyện Nhơn Trạch nhưng do vết thương quá nặng, anh đã ra đi trong sự thương tiếc của mọi người. Năm ấy anh vừa 25 tuổi. Những năm 60, má Hồ Thị Khiêm không những là cán bộ phụ nữ năng nổ của xã Phước Thiền, đóng góp hy sinh vô điều kiện cho cách mạng mà còn là người biết làm tấm gương sáng trong cho các con noi theo. Người mẹ ấy đã trải qua cuộc đời đầy ý nghĩa, bình dị sống, bình dị cống hiến và hy sinh. Má một mình vượt qua chặng đường dài 57 năm, nặng trĩu trên vai là trách nhiệm với gia đình, với quê hương, đất nước, để rồi thanh thản ra đi vào ngày 25/1/-1971. Má được Nhà nước truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2000. Nhà nước cũng truy tặng cho má danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 394/KTCTN ngày 17/12/1994.