Hồ Thị Nhâm (Tám Nhâm) – Nữ du kích kiên cường của quê hương Càng Long
Hồ Thị Nhâm, tên thường dùng là Tám Nhâm, bí danh Ngọc Đoàn, sinh năm 1947 tại ấp Sơn Trắng, xã Nhị Long, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Bà là một nữ chiến sĩ cách mạng tiêu biểu của quê hương Trà Vinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Cuộc đời hoạt động cách mạng tuy ngắn ngủi nhưng đầy những chiến công và sự hy sinh của bà là minh chứng cho lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và ý chí kiên cường của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.
Tháng 2 năm 1967, khi mới 20 tuổi, Hồ Thị Nhâm tham gia cách mạng và công tác tại Hội Phụ nữ xã Nhị Long. Từ những ngày đầu hoạt động, bà đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự nhanh nhẹn và lòng nhiệt tình với phong trào cách mạng. Đến năm 1968, bà được chuyển sang Tiểu đội du kích nữ thuộc Xã đội Nhị Long, trực tiếp tham gia chiến đấu trên nhiều địa bàn và trong nhiều trận đánh ác liệt. Từ một cán bộ phụ nữ, Hồ Thị Nhâm từng bước trưởng thành thành một nữ chiến sĩ du kích gan dạ, sẵn sàng nhận những nhiệm vụ khó khăn.
Sau thời gian chiến đấu trong lực lượng du kích nữ, bà được phân công phụ trách công tác vũ trang tuyên truyền tại các địa bàn huyện Càng Long, Bình Phú và Phương Thạnh. Đây là nhiệm vụ đòi hỏi người cán bộ phải vừa có bản lĩnh chiến đấu, vừa có khả năng vận động, tuyên truyền, xây dựng cơ sở và tập hợp quần chúng. Trong điều kiện địch kiểm soát gắt gao, Hồ Thị Nhâm vẫn kiên trì bám địa bàn, thực hiện nhiệm vụ được giao, góp phần củng cố phong trào cách mạng tại địa phương.
Từ tháng 5 năm 1970 đến tháng 5 năm 1972, Hồ Thị Nhâm hoạt động với vai trò chiến sĩ du kích mật nội ô. Trong khoảng thời gian này, bà đã trực tiếp tham gia 38 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt nhiều tên địch và thu nhiều vũ khí. Hoạt động trong lòng địch là nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, bởi người chiến sĩ luôn phải đối mặt với sự truy lùng, phục kích và những cuộc kiểm soát gắt gao. Tuy nhiên, Hồ Thị Nhâm vẫn thể hiện tinh thần gan dạ, mưu trí, bám trụ địa bàn và hoàn thành nhiệm vụ.
Những chiến công của bà là kết quả của lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì cách mạng. Trong từng trận đánh, người nữ du kích luôn đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an nguy của bản thân. Hình ảnh Hồ Thị Nhâm giữa những năm tháng chiến tranh đã góp phần làm nổi bật vai trò của lực lượng phụ nữ trong cuộc đấu tranh cách mạng tại Trà Vinh nói riêng và Nam Bộ nói chung.
Ngày 15 tháng 5 năm 1972, trong lúc đang chiến đấu, Hồ Thị Nhâm bị thương nặng. Đồng đội đưa bà về điều trị tại nhà thương Vĩnh Bình, nhưng do vết thương quá nặng, bà đã anh dũng hy sinh. Khi ấy, bà mới 25 tuổi. Sự hy sinh của bà là mất mát lớn đối với gia đình, đồng đội và nhân dân địa phương, nhưng những chiến công và tinh thần chiến đấu của bà đã trở thành một phần đáng tự hào trong truyền thống cách mạng của quê hương Càng Long.
Với những công lao và thành tích đặc biệt xuất sắc, Hồ Thị Nhâm được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến hạng Nhì và danh hiệu Chiến sĩ thi đua Khu Tây Nam Bộ, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Đặc biệt, ngày 6 tháng 11 năm 1976, bà được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh anh dũng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Anh hùng Hồ Thị Nhâm là câu chuyện xúc động về một người phụ nữ Trà Vinh đã dành trọn tuổi thanh xuân cho quê hương, đất nước. Từ cán bộ phụ nữ xã, bà trở thành nữ du kích trực tiếp chiến đấu, cán bộ vũ trang tuyên truyền rồi chiến sĩ du kích mật hoạt động trong lòng địch. Trong hơn 5 năm hoạt động cách mạng, bà luôn thể hiện phẩm chất gan dạ, mưu trí, kiên cường và trung thành với cách mạng, trực tiếp tham gia hàng chục trận đánh và cuối cùng anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Tên tuổi Hồ Thị Nhâm mãi là tấm gương sáng về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ, góp phần tô thắm truyền thống anh hùng của quê hương Trà Vinh.
