Hồ Tùng Mậu - Người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo tiền bối của Cách mạng Việt Nam
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, Hồ Tùng Mậu (1896–1951) là một trong những chiến sĩ cộng sản thuộc thế hệ đầu tiên, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Với bản lĩnh kiên cường, tư duy chiến lược và tinh thần tận tụy, ông đã đóng góp to lớn vào sự nghiệp sáng lập Đảng và công cuộc xây dựng chính quyền cách mạng.
Hồ Tùng Mậu (tên thật là Hồ Thiết) sinh ra tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An — vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước, ông sớm nung nấu ý chí cứu quốc.
Hoạt động tại nước ngoài: Năm 1920, ông xuất dương sang Trung Quốc tìm đường cứu nước và gia nhập Tâm Tâm Xã. Khi Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu, Hồ Tùng Mậu là một trong những thành viên nòng cốt được kết nạp vào Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội (1925).
Thành lập Đảng Cộng sản: Tháng 2/1930, tại Hương Cảng (Trung Quốc), ông tham gia Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản, đặt nền móng cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Bản lĩnh kiên cường trong lao tù và những đóng góp cho chính quyền cách mạng
Trong suốt quá trình hoạt động, Hồ Tùng Mậu nhiều lần bị chính quyền thực dân Pháp và Tưởng Giới Thạch bắt giam, tù đày qua nhiều nhà tù khốc liệt như Kon Tum, Trà Bồng, Buôn Ma Thuột. Dù chịu nhiều tra tấn dã man, ông vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, biến nhà tù thành trường học cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước:
Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Liên khu IV: Lãnh đạo xây dựng Liên khu IV trở thành hậu phương vững chắc cho cuộc kháng chiến chống Pháp.
Tổng Thanh tra Chính phủ đầu tiên: Năm 1949, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách làm Tổng Thanh tra Chính phủ, đặt nền móng cho ngành thanh tra Việt Nam với tinh thần công minh, liêm chính.
Tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng
Tháng 7 năm 1951, trên đường đi công tác tại Liên khu III, Hồ Tùng Mậu đã hy sinh do máy bay địch bắn phá. Sự ra đi của ông là một tổn thất lớn cho cách mạng Việt Nam. Khi nhận được tin ông hy sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động viết điếu văn khẳng định ông là một cán bộ kiên cường, tận tụy, "mất đi một người bạn tri kỷ, một đồng chí trung thành".
Cuộc đời và sự nghiệp của Hồ Tùng Mậu là biểu tượng cao đẹp về lòng yêu nước, tinh thần hy sinh vì độc lập dân tộc và phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng.
