"Hổ xám" Thân Trọng Một và bản hùng ca 25 ngày đêm làm chủ Cố đô

Thân Trọng Một (1909 – 1984) sinh ra trong một gia đình hoàng tộc tại làng An Lỗ, xã Phong Hiền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Khước từ cuộc sống vinh hoa, ông đi theo tiếng gọi của cách mạng và trở thành một trong những nhà chỉ huy quân sự kiệt xuất nhất của chiến trường miền Trung, được kẻ thù khiếp sợ gọi là "Hổ xám Trị Thiên".

Đỉnh cao trong sự nghiệp cầm quân của ông chính là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Trên cương vị Tư lệnh tiền phương Mặt trận Cố đô, Thân Trọng Một đã vạch ra một kế hoạch tác chiến vô cùng táo bạo: Bí mật luồn sâu lực lượng vào nội đô để bất ngờ đánh úp sào huyệt địch.

Đúng 2 giờ 33 phút sáng ngày 31 tháng 1 năm 1968, lệnh nổ súng phát ra. Dưới sự chỉ huy xuất quỷ nhập thần của ông, quân ta đồng loạt tấn công vào 39 mục tiêu trọng yếu. Chỉ trong vòng 24 giờ đầu tiên, quân giải phóng đã đánh chiếm và làm chủ hầu hết các cơ quan đầu não của địch, cắm lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng tung bay kiêu hãnh trên đỉnh Cột cờ Phu Văn Lâu.

Choáng váng trước đòn đánh sấm sét, quân đội Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã dồn hỏa lực khổng lồ để phản kích. Chúng huy động 3 lữ đoàn Thủy quân lục chiến, sư đoàn kỵ binh bay cùng hàng trăm xe tăng, pháo hạm và máy bay ném bom rải thảm nhằm san phẳng Kinh thành. Trong bối cảnh chênh lệch hỏa lực đến mức không tưởng, Tư lệnh Thân Trọng Một vẫn kiên cường bám trụ ngay trong thành Nội, điềm tĩnh chỉ đạo bộ đội ta thực hiện chiến thuật đánh giáp lá cà, giành giật với giặc từng góc phố, từng tấc đất.

Bản thống kê chiến tích 25 ngày đêm (từ 31/1 đến 24/2/1968) giữ vững Cố đô Huế dưới quyền chỉ huy của ông là những con số gây rúng động Lầu Năm Góc: Quân và dân ta đã đánh lui hơn 120 đợt phản kích quy mô lớn, tiêu diệt và làm mất sức chiến đấu hàng ngàn sinh lực địch; bắn rơi và phá hủy trên mặt đất hơn 100 máy bay các loại; bắn cháy hơn 200 xe tăng và xe bọc thép.

Đại tá Thân Trọng Một không chỉ là một thiên tài quân sự với nhãn quan chiến thuật sắc sảo, mà còn là một tượng đài về tinh thần thép. Dưới sự dẫn dắt của ông, bản hùng ca Mậu Thân 1968 đã trở thành đòn đánh mang tính bước ngoặt, buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán Paris. Năm 2014, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.