Hồ Xuân Hương – "Bà chúa thơ Nôm" và tiếng nói nữ quyền vượt thời đại

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương (cuối thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XIX) là một trong những hiện tượng độc đáo và tài hoa bậc nhất của nền văn học dân tộc, được vinh danh là Danh nhân Văn hóa Thế giới năm 2021. Sinh ra giữa giai đoạn xã hội phong kiến suy thoái, ông cha gốc ở Nghệ An nhưng bà sống chủ yếu tại Thăng Long, nếm trải nhiều truân chuyên trong cuộc sống riêng tư với những mối duyên làm thiếp bế tắc.

Với ngòi bút Nôm sắc bén, tài hoa và đầy bản lĩnh, Hồ Xuân Hương đã cất lên tiếng nói phản kháng mạnh mẽ chống lại trật tự phong kiến hẹp hòi, suy tàn. Thơ bà không chỉ là nỗi xót xa cho thân phận bèo bọt của người phụ nữ ("Thân em thời trắng lại tròn / Mấy hờn lăn lóc với nước non"), mà còn giễu cợt, hạ bệ tầng lớp quan lại, thần quyền hãm hại người dân bằng nghệ thuật ẩn dụ, trào lộng độc nhất vô nhị. Bà đã đưa tiếng Việt lên tầm cao nghệ thuật bậc thầy, trở thành ngọn đuốc tiên phong cho tinh thần nữ quyền và nhân văn trong văn học Việt Nam

.