Hoa lửa (10)

Một buổi chiều se lạnh giữa tháng 12, nhóm PV Thanh Niên men theo phố Phạm Phú Thứ (P.Hải Châu), lẫn giữa dòng du khách đang đổ về bờ đông sông Hàn để tìm đến nhà Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Kiều Đa. Ở tuổi 16, khi nhiều người còn đang nghĩ đến tương lai mơ mộng phía trước, ông Phạm Kiều Đa đã lựa chọn con đường sinh tử, trở thành chiến sĩ biệt động nội đô Đà Nẵng. Không lễ xuất quân, không cờ hoa, chỉ là một quyết định lặng lẽ nhưng dứt khoát: đi theo cách mạng, đi vào nơi nguy hiểm nhất để chiến đấu giành độc lập, thống nhất đất nước.

Ông Đa lớn lên ở làng Cổ Mân, vùng quê Đà Nẵng bị bom đạn cày xới, nơi cái chết luôn rình rập. Nhìn cảnh làng xóm tan hoang, người dân bị đàn áp… chàng trai trẻ đã sớm hun đúc lòng căm thù giặc và khát vọng giải phóng quê hương.

"Những câu thơ của nhà thơ Tố Hữu đến với tôi như một lời thức tỉnh. "Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/Mặt trời chân lý chói qua tim…". Từ khoảnh khắc ấy, cuộc đời tôi gắn trọn với 2 chữ Tổ quốc", ông Đa nhớ lại.

Theo ông Đa, biệt động nội đô là lực lượng đặc biệt không chỉ bởi cách đánh, mà còn bởi cách sống. Họ tồn tại giữa trung tâm kiểm soát dày đặc của kẻ thù, nơi mọi ánh nhìn đều có thể là nghi ngờ, mỗi bước đi đều phải trả giá bằng chính sinh mạng nếu sơ sẩy.

"Chỉ cần sai một chi tiết nhỏ là đổ máu, thậm chí mất mạng ngay. Trong hoàn cảnh ấy, mỗi bước đi, mỗi quyết định đều phải được tính toán bằng sự tỉnh táo và kỷ luật sắt. Ranh giới giữa sự sống và cái chết khi đó mong manh đến nghẹt thở", ông Phạm Kiều Đa nói.

Có những giai đoạn ông Đa và đồng đội sống triền miên dưới hầm bí mật, ngày ẩn mình, đêm mới lên mặt đất hoạt động. Có lúc hàng tháng trời không thấy ánh mặt trời, không biết mưa nắng ra sao, chỉ biết nhiệm vụ còn đó, đồng đội còn đó và quyết tâm chiến đấu.

Trong các căn hầm bí mật nội đô Đà Nẵng, đã có 17 người xuống, và chỉ 3 người sống sót, tất cả đều mang thương tích suốt đời. Sự tồn tại của biệt động không thể tách rời vòng tay che chở của nhân dân, của những gia đình lặng lẽ đào hầm, nuôi giấu cán bộ ngay giữa lòng địch. "Không có dân, biệt động không thể tồn tại", ông Đa nói với giọng trầm xuống.

Một trong những ký ức ông Đa không thể quên là trận phá kho bom sân bay Đà Nẵng, nhằm cắt nguồn tiếp tế cho mặt trận Thượng Đức. Ông Đa kể, chiến sĩ được chọn thực hiện nhiệm vụ là người đang làm việc ngay trong sân bay địch. Người này chưa từng đánh đặc công, chưa quen với thuốc nổ. Trong thời gian ngắn ngủi, ông Phạm Kiều Đa trực tiếp huấn luyện, truyền lại từng thao tác, từng nguyên tắc sinh tử.

"Bốn quả mìn được đặt vào 4 dãy kho. Kíp nổ chậm được cài. Thời khắc quyết định trôi qua. 7 giờ sáng, không tiếng nổ. 8 giờ, vẫn im lặng. Chiến sĩ buộc phải quay lại kho bom, nơi chỉ cần một sai sót là tan xác. Và rồi, một tiếng nổ long trời lở đất vang lên, phá hủy toàn bộ kho bom với hàng chục ngàn quả. Trận đánh thành công, không chỉ bởi sức công phá, mà bởi sự bình tĩnh, trí tuệ và lòng dũng cảm đến tận cùng của người lính biệt động", ông Đa nhớ lại.