HOA LỬA – NHỮNG CHUYẾN XE QUA ĐÈO PHA ĐIN

HOA LỬA – NHỮNG CHUYẾN XE QUA ĐÈO PHA ĐIN

Đèo Pha Đin – một trong những cung đường hiểm trở bậc nhất vùng Tây Bắc, nơi những dãy núi cao nối tiếp nhau, những khúc cua tay áo liên tục mở ra giữa một bên là vách đá dựng đứng và một bên là vực sâu hun hút. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, Pha Đin không chỉ là thử thách của núi rừng. Nơi đây từng là một trong những điểm nóng trên tuyến đường vận tải chiến lược, nơi bom đạn của kẻ thù ngày đêm tìm cách đánh phá nhằm cắt đứt con đường đưa lương thực, vũ khí, đạn dược và những nhu yếu phẩm từ hậu phương ra tiền tuyến.

Giữa mây núi trùng điệp, giữa những cung đường luôn bị bom đạn đe dọa, có những người lính lái xe đã ngày đêm bám đường, bám xe, âm thầm thực hiện nhiệm vụ. Họ không trực tiếp cầm súng nơi chiến hào, nhưng mỗi chuyến xe vượt qua Pha Đin cũng chính là một lần đối mặt với hiểm nguy. Trong số những người lính ấy có ông Phan Văn Viễn – một chiến sĩ lái xe vận tải đã dành những năm tháng tuổi trẻ của mình trên những tuyến đường lửa.

Ông Viễn nhập ngũ và làm nhiệm vụ lái xe vận tải từ thời Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sau đó, ông tiếp tục gắn bó với những cung đường chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đồng hành cùng ông qua hàng nghìn cây số là những chiếc xe vận tải cũ kỹ, trong đó có chiếc Gaz-51 – một phương tiện tưởng như đơn sơ nhưng đã trở thành người bạn chiến đấu thân thiết của người lính lái xe.

Ngày ấy, lái xe trên đèo Pha Đin không đơn thuần là điều khiển một chiếc xe vượt qua một con đèo hiểm trở. Đó là cuộc đấu trí liên tục với địa hình, thời tiết và bom đạn.

Ban ngày, máy bay địch có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Ban đêm, ánh sáng từ những quả pháo sáng khiến cả một vùng núi rừng có thể bị soi rõ. Những trận bom phá, bom nổ chậm liên tục cày xới mặt đường. Có những đoạn đường vừa được san lấp, chỉ ít phút sau lại bị bom đánh trúng. Đường vận tải có thể bị chia cắt bất cứ lúc nào.

Mệnh lệnh của người chỉ huy rất rõ ràng: không được bật đèn pha lớn khi xe chạy ban đêm, bởi ánh sáng có thể biến chiếc xe thành mục tiêu cho máy bay địch.

Nhưng hàng hóa vẫn phải đi. Đạn dược vẫn phải ra mặt trận. Và những chuyến xe vẫn phải tiếp tục.

Trong màn đêm đặc quánh giữa núi rừng, người lính lái xe phải tìm cách nhìn thấy con đường chỉ vừa đủ cho bánh xe đi qua. Ông Viễn cùng đồng đội đã nghĩ ra nhiều cách để khắc phục điều kiện khắc nghiệt ấy. Những chiếc xe được tận dụng, cải tiến để tạo ra thứ ánh sáng nhỏ dưới gầm, chỉ đủ soi một khoảng đất phía trước bánh xe. Có khi, một người lính phải đi bộ phía trước làm dấu dẫn đường để chiếc xe từ từ tiến lên.

Ánh sáng chỉ le lói trước đầu xe.

Phía trước là vực sâu.

Phía sau là tiếng bom.

Còn người lái xe chỉ có đôi tay trên vô lăng, kinh nghiệm và bản lĩnh của mình.

Có những đêm mưa rừng trút xuống dữ dội. Đường Pha Đin vốn đã hiểm trở lại trở nên lầy lội, trơn trượt. Bùn đất có lúc ngập quá nửa bánh xe. Chiếc xe chở nặng hàng hóa chao đảo trước những khúc cua. Chỉ một chút sơ suất, cả người và xe có thể rơi xuống vực.

Trong hoàn cảnh ấy, người lính lái xe không được phép hoảng loạn.

Ông Viễn phải cảm nhận từng thay đổi của mặt đường, từng độ nghiêng của thân xe, từng vòng quay của bánh. Chiếc xe được điều khiển chậm rãi, từng mét, từng mét một. Có những khúc cua tưởng như không thể vượt qua, nhưng bằng kinh nghiệm và sự bình tĩnh, người lính vẫn đưa được chiếc xe qua.

Đó là những khoảnh khắc mà sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau một vòng tay lái.

Có một trận đánh trong đêm ngày 12 tháng 4, khi một quả bom nổ chậm phát nổ, làm sạt lở một phần đường ngay phía trước mũi xe. Con đường bị phá hỏng trong khi nhiệm vụ vận chuyển vẫn phải tiếp tục.

Trong tình huống ấy, ông Viễn không đứng yên chờ đợi.

Ông xuống xe, cùng lực lượng công binh và đồng đội khẩn trương gia cố đoạn đường. Cuốc, xẻng được sử dụng để khắc phục tạm thời phần đường bị sạt. Những người lính làm việc trong điều kiện nguy hiểm, bởi họ biết rằng máy bay địch có thể quay lại bất cứ lúc nào.

Con đường được mở tạm.

Chiếc xe tiếp tục lăn bánh.

Và người lính lại ngồi vào cabin, nắm chắc vô lăng, đưa chuyến hàng vượt qua đoạn đường vừa được sửa chữa.

Không có tiếng vỗ tay.

Không có ánh đèn sân khấu.

Không có những lời tung hô.

Chỉ có tiếng động cơ xe, tiếng mưa rừng, tiếng bom đạn và những bước chân vội vã của những người lính trên tuyến đường lửa.

Nhưng chính từ những điều tưởng như bình dị ấy, những người lính vận tải đã góp phần làm nên sức mạnh của cả một mặt trận.

Mỗi chuyến xe vượt Pha Đin là một chuyến hàng được đưa đến nơi cần đến.

Mỗi chuyến hàng đến được tiền tuyến là thêm một phần bảo đảm cho những người lính đang chiến đấu phía trước.

Và phía sau những chiến công ở chiến trường, có những con người rất ít khi được nhắc tên – những người lái xe đã âm thầm giữ cho mạch máu giao thông không bị đứt đoạn.

Ông Phan Văn Viễn và những đồng đội của mình chính là những người như thế.

Họ đã đi qua những cung đường mà hôm nay chúng ta có thể chỉ nhìn lại qua những câu chuyện, những bức ảnh và những ký ức của thế hệ trước. Nhưng với họ, đó từng là những ngày tháng thật sự của tuổi trẻ: những ngày tháng sống giữa hiểm nguy, nơi mỗi chuyến xe đều mang theo trách nhiệm với đồng đội, với tiền tuyến và với Tổ quốc.

Nhiều năm đã trôi qua.

Những cung đường ngày ấy đã đổi thay. Những chiếc xe cũ kỹ cũng chỉ còn trong ký ức. Những người lính năm xưa nay đã trở về với cuộc sống đời thường, mái tóc đã bạc, bước chân đã chậm hơn.

Nhưng ký ức về những năm tháng “hoa lửa” vẫn còn đó.

“Hoa Lửa” không phải là câu chuyện về những điều quá lớn lao. Đó là câu chuyện về những con người bình thường đã làm những việc phi thường trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Họ đã dùng tuổi trẻ của mình để giữ đường.

Dùng đôi tay để giữ vô lăng.

Dùng lòng can đảm để vượt qua bom đạn.

Và dùng sự hy sinh thầm lặng của mình để góp phần giữ cho dòng vận tải ra tiền tuyến không bao giờ ngừng lại.

Ngày hôm nay, chúng ta được sống trong hòa bình, được đi trên những con đường rộng rãi, được học tập, làm việc và theo đuổi những ước mơ bình dị. Có thể chúng ta không còn nghe thấy tiếng động cơ của những đoàn xe năm xưa, không còn nhìn thấy những người lính lặng lẽ vượt đèo trong đêm.

Nhưng phía sau cuộc sống bình yên ấy là những năm tháng mà thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng tuổi trẻ, mồ hôi, nước mắt và cả sự hy sinh.

Bởi vậy, câu chuyện về Phan Văn Viễn và những người lính lái xe trên đèo Pha Đin không chỉ là câu chuyện của quá khứ.

Đó còn là lời nhắc nhở đối với thế hệ hôm nay:

Hãy biết trân trọng hòa bình. Hãy ghi nhớ những người đã hy sinh. Và hãy giữ gìn ngọn lửa mà thế hệ đi trước đã trao lại.

Không ồn ào.

Không khoa trương.

Chỉ bằng những ký ức giản dị của một thời hoa lửa, họ đã để lại cho hôm nay một bài học lớn về lòng yêu nước, sự kiên cường và trách nhiệm với Tổ quốc.

Có những người đã đi qua chiến tranh rồi trở về trong lặng lẽ. Nhưng những chuyến xe của họ, những cung đường họ đã đi qua và những năm tháng họ đã cống hiến sẽ mãi là một phần ký ức không thể nào quên.