Hoa Lửa Trúc Lâm

Đêm Yên Tử mùa đông năm ấy lạnh thấu xương. Gió bấc gào thét qua những tán thông già, mang theo hơi sương buốt giá phủ kín cả một vùng núi non hiểm trở.

Tại một chân núi nhỏ, có một lò gốm cũ kỹ của lão thợ gốm tên Tính. Khoảng thời gian này, cuộc sống khó khăn, những mẻ gốm liên tục bị nứt vỡ do thời tiết khắc nghiệt khiến lão Tính gần như kiệt quệ. Ngồi bên đống tro tàn nguội lạnh, lão nhìn vào khoảng không tối đen với sự chán chường tột độ. Lão tự hỏi lòng: "Đời người sao lắm nhọc nhằn, làm lụng vất vả cả đời mà đọng lại chỉ là tro tàn?"

Đúng lúc ấy, ngoài cửa lều có tiếng gõ nhịp nhàng. Một vị tăng sĩ khoác y nâu sồng sờn vai, chân đi giày cỏ, tay chống gậy trúc nhẹ nhàng bước vào. Dù phong trần và chịu đựng sương gió, khuôn mặt ngài vẫn toát lên một vẻ điềm tĩnh, an nhiên và ánh mắt sáng ngời như chứa cả một bầu trời sao. Đó chính là Thượng hoàng Trần Nhân Tông trong một chuyến vân du dạy đạo cho muôn dân.

Thấy khách lỡ đường, dù trong lòng đang buồn bã, lão Tính vẫn vội đứng dậy chắp tay mời vào:

• Thưa thầy, đêm hôm khuya khoắt, trời lạnh thế này, sao thầy lại cất bước đến chốn cùng cốc này?

Trần Nhân Tông mỉm cười hiền từ, bước đến bên đống củi tàn, nhẹ nhàng đáp:

• Ta đi tìm lửa.

Lão Tính thở dài, chỉ vào đống tro lạnh ngắt:

• Thầy ạ, ở đây chẳng có lửa đâu. Chỉ có tro tàn và sự bất lực thôi. Cuộc đời tôi cũng giống như đống tro này vậy, nỗ lực bao nhiêu cũng hóa thành mây khói.

Nghe vậy, Trần Nhân Tông không vội quở trách hay khuyên răn giáo điều. Ngài chậm rãi ngồi xuống bên cạnh lão, nhặt một thanh củi khô còn sót lại, phủi lớp tro bụi bên ngoài rồi nói:

• Lão trượng nhìn xem, lửa vốn dĩ chưa từng mất đi. Nó chỉ tạm thời ẩn mình dưới lớp tro dày của sự chán chường và tuyệt vọng. Nếu ta biết kiên nhẫn thổi nhẹ, khơi đúng chỗ, ánh sáng và hơi ấm sẽ bừng lên.

Nói đoạn, ngài lấy thanh củi thổi nhẹ. Một đốm đỏ nhỏ xíu bỗng léo lên, rồi bén vào mẩu củi khô. Ngay tức thì, những tia lửa nhỏ bắn tung tóe rực rỡ như những đóa hoa mùa đông nở rộ trong đêm tối. Ánh lửa ấm áp bừng sáng, soi rọi căn lều nhỏ và sưởi ấm hai con người đang đối diện nhau.

Lão Tính ngẩn ngơ nhìn những bông hoa lửa đang nhảy múa. Trần Nhân Tông từ tốn giảng giải:

• Con người sinh ra ở cõi đời này, ai chẳng có lúc trải qua mùa đông giông bão. Những khó khăn, thất bại chẳng qua chỉ là lớp tro tàn che lấp bản ngã. Nếu tâm trí con chìm đắm trong oán thán, con sẽ mãi lạnh lẽo. Nhưng nếu con biết nhìn sâu vào bên trong, khơi dậy ngọn lửa của sự tỉnh thức và lòng tự tin, con sẽ thấy cuộc đời chưa bao giờ tẻ nhạt. Vui hay buồn, khổ đau hay hạnh phúc, tất cả đều từ tâm mà ra. Sống ở đời, hòa mình vào bụi hồng trần nhưng giữ được tâm trong sáng, đó mới là đạo.

Lời nói của ngài vang lên trầm ấm, tựa như dòng suối mát lành tưới tắm vào tâm hồn khô cằn của lão thợ gốm. Lão Tính sực tỉnh, bao nhiêu muộn phiền bỗng chốc tan biến. Lão sụp xuống lạy tạ:

• Con đã hiểu. Cảm ơn thầy đã thắp lên ngọn lửa trong tâm trí con.

Khi ánh bình minh ló dạng sau dãy núi, sương mù tan dần, vị tăng sĩ áo nâu đã tiếp tục hành trình vân du của mình về phía đỉnh cao ẩn khuất trong mây. Để lại phía sau là một người thợ gốm đã tìm lại được niềm tin yêu cuộc sống, bắt đầu nhóm lên lò gốm cho mẻ gốm mới – nơi những chiếc bình được nung bằng cả sự an nhiên và nhiệt huyết của một tâm hồn đã được thắp sáng.