HOA LỬA TỪ NHỮNG NGÀY XƯA

Tôi gặp bác Bùi Đình Cư vào một buổi chiều lặng gió. Ở tuổi đã đi qua phần lớn cuộc đời, bác mang vẻ bình dị của một người từng trải: giọng nói chậm rãi, ánh mắt hiền nhưng sâu. Khi tôi nói rằng mình muốn viết một câu chuyện về những năm tháng “hoa lửa”, bác im lặng một lúc rồi mỉm cười. Nụ cười ấy khiến tôi có cảm giác như trước mắt mình không còn là một người lớn tuổi, mà là một chàng trai của những năm tháng chiến tranh – một tuổi trẻ từng sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc.

Bác Bùi Đình Cư kể rằng tuổi trẻ của bác cũng từng có những ước mơ rất đỗi bình thường. Nhưng chiến tranh đã khiến con đường phía trước thay đổi. Khi đất nước cần, những người trẻ như bác không ngần ngại khoác lên mình màu áo của người lính, rời xa gia đình và bước vào những tháng ngày đầy gian khổ. Họ hiểu rằng phía sau mình là quê hương, là người thân, là những mái nhà bình yên; còn phía trước là một cuộc chiến mà không ai biết ngày trở về sẽ là khi nào.

Những năm tháng ấy không chỉ có tiếng súng và bom đạn. Có những ngày hành quân giữa rừng sâu, có những đêm ngủ vội bên đường, có lúc mưa rừng trút xuống khiến quần áo ướt sũng, có khi cái đói, cái rét và sự mệt mỏi bủa vây. Thế nhưng, bác và những người đồng đội của mình vẫn bước tiếp. Không phải vì họ không biết sợ, mà bởi trong lòng mỗi người đều có một điều lớn lao hơn nỗi sợ hãi của bản thân: đó là trách nhiệm với đất nước.

Bác kể, điều khiến bác nhớ nhất không phải là những ngày tháng gian khổ, mà là tình đồng đội. Trong chiến tranh, những người lính từ những miền quê khác nhau có thể gặp nhau giữa một khu rừng xa lạ, rồi trở thành những người thân thiết như anh em. Một nắm cơm được chia đôi, một ngụm nước chuyền tay, một lời động viên giữa lúc kiệt sức – những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại trở thành nguồn sức mạnh vô cùng lớn.

Có những đêm, sau một ngày dài, mọi người ngồi lại bên nhau. Một ngọn lửa nhỏ được nhóm lên giữa màn đêm. Ánh lửa không lớn, nhưng đủ để soi sáng những khuôn mặt trẻ tuổi đã thấm mệt. Trong khoảnh khắc ấy, họ có thể kể cho nhau nghe chuyện quê nhà, nhắc về cha mẹ, về những người thân đang chờ đợi. Có người nhớ cánh đồng quê, có người nhớ tiếng mẹ gọi, có người chỉ mong một ngày được trở về nhìn thấy mái nhà thân thuộc.

Bác nói với tôi rằng, những ngọn lửa nhỏ ấy có ý nghĩa đặc biệt. Nó không chỉ giúp con người xua đi cái lạnh của núi rừng, mà còn khiến họ cảm thấy mình không đơn độc. Giữa chiến tranh khốc liệt, tình đồng đội giống như một ngọn lửa được truyền từ người này sang người khác. Người này mệt thì người kia động viên. Người này khó khăn thì người kia giúp đỡ. Và cứ như thế, họ cùng nhau vượt qua những ngày tháng mà nếu chỉ có một mình, có lẽ chẳng ai biết mình sẽ đi được bao xa.

Tôi hỏi bác có bao giờ nghĩ đến những hiểm nguy đang chờ phía trước không. Bác chỉ cười và nói rằng lúc ấy còn trẻ, ai cũng có những phút giây lo lắng. Nhưng khi nhiệm vụ đến, mọi người lại gạt những suy nghĩ riêng sang một bên. Có những người đã không thể trở về. Họ nằm lại ở những vùng đất xa quê, để lại tuổi xuân nơi chiến trường. Những người sống sót mang theo ký ức về đồng đội như một phần không thể tách rời của cuộc đời mình.

Nghe bác kể, tôi bỗng nghĩ về tuổi trẻ của chúng tôi hôm nay. Chúng tôi có điện thoại thông minh, có Internet, có những lớp học khang trang, có thể dễ dàng gọi điện về cho gia đình chỉ bằng một vài thao tác. Chúng tôi có quyền lựa chọn ước mơ và con đường tương lai của mình. Những điều ấy đối với chúng tôi đôi khi quá quen thuộc đến mức chúng ta quên rằng đã có một thế hệ phải đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt, thậm chí bằng cả máu và tuổi trẻ để đất nước có được hai chữ hòa bình.

Bùi Đình Cư và những người đồng đội của bác có thể chỉ là những con người bình dị trong hàng triệu con người đã đi qua chiến tranh. Nhưng chính những con người bình dị ấy đã tạo nên một thời đại phi thường. Họ không cần những lời ca ngợi lớn lao. Điều họ để lại chính là một câu chuyện về lòng yêu nước, sự kiên cường và tình đồng đội – những giá trị không bao giờ cũ.

Trước khi tôi ra về, bác nhìn tôi rồi nói một câu rất nhẹ: “Tuổi trẻ ngày trước có những việc phải làm cho đất nước. Tuổi trẻ ngày nay cũng có những việc của mình. Quan trọng là phải sống sao cho có ích.”

Tôi bước ra khỏi căn nhà khi trời đã ngả chiều. Phía sau, ánh đèn trong nhà vẫn sáng. Tôi chợt nghĩ về ngọn lửa mà bác kể. Ngọn lửa ấy có thể đã tắt từ rất lâu, nhưng hơi ấm của nó vẫn còn. Nó nằm trong ký ức của những người từng đi qua chiến tranh, trong những câu chuyện được kể lại cho thế hệ sau, và trong trách nhiệm của những người trẻ hôm nay.

Có lẽ, “hoa lửa” không chỉ là những năm tháng chiến đấu giữa bom đạn. Đó còn là những năm tháng tuổi trẻ được thắp sáng bởi lý tưởng, tình yêu quê hương và niềm tin vào ngày mai. Bùi Đình Cư đã đi qua những ngày tháng ấy, mang theo một ngọn lửa của riêng mình. Và khi câu chuyện của bác được kể lại, ngọn lửa ấy lại được truyền sang chúng tôi – những người trẻ sinh ra trong hòa bình.

Một thời hoa lửa đã đi qua. Nhưng những ngọn lửa của nó thì vẫn còn cháy, âm thầm soi sáng con đường của các thế hệ hôm nay.