"HOA SEN CỦA ĐẤT BẠC"

CHI ĐOÀN ẤP 6, XÃ VỊ THANH 1

"HOA SEN CỦA ĐẤT BẠC"

Tác giả: Trần Chí Thanh – Bí thư Chi đoàn ấp 6

Nguyễn Thị Minh Khai – cái tên không chỉ là một nữ chiến sĩ cộng sản kiên trung, mà còn là biểu tượng của khí phách anh hùng, là "hoa sen của đất bạc" đã tỏa hương thơm ngát giữa những năm tháng đen tối nhất của chế độ thực dân.

Những năm 1930, phong trào cách mạng ở Đông Dương dâng cao trong bối cảnh thực dân Pháp đàn áp khốc liệt. Cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ bùng nổ năm 1940 đã gây chấn động chính quyền thuộc địa, mở đầu cho một trong những đợt khủng bố trắng tàn bạo nhất ở Nam Bộ . Trong làn sóng truy quét ấy, hàng loạt cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Đảng đã bị bắt và hy sinh. Và vào ngày 28 tháng 8 năm 1941, tại pháp trường Hóc Môn, một người phụ nữ mới ba mươi tuổi đã hiên ngang đối diện với họng súng quân thù – đó là Nguyễn Thị Minh Khai.

Nguyễn Thị Minh Khai tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh ngày 1 tháng 11 năm 1910 tại thành phố Vinh, Nghệ An . Ngay từ nhỏ, chị được thầy giáo Trần Phú – người sau này là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng – giác ngộ và dìu dắt trên con đường cách mạng . Năm 1927, mới 17 tuổi, chị đã tham gia Đảng Tân Việt . Năm 1930, chị trở thành một trong những đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương . Từ đó, cuộc đời chị gắn liền với những hoạt động bí mật đầy gian nan và hiểm nguy .

Khung cảnh cách mạng lúc bấy giờ vô cùng khốc liệt. Mạng lưới mật thám của thực dân Pháp dày đặc, sự phản bội luôn rình rập. Năm 1930, Nguyễn Thị Minh Khai được cử sang Hương Cảng làm việc tại Văn phòng Đông phương Bộ của Quốc tế Cộng sản, được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giáo dục và huấn luyện . Tại đây, chị làm công tác liên lạc giữa các tổ chức cách mạng, luôn phải đối mặt với cảnh sát Anh và mật thám Pháp. Năm 1931, chị bị bắt tại Hương Cảng, bị giam trong các nhà tù của Quốc dân Đảng Trung Quốc từ 1931 đến 1934 . Dù bị tra tấn tàn bạo, chị vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản. Ra tù, chị tiếp tục hoạt động, được cử sang Liên Xô học tại Trường Đại học Phương Đông và là đại biểu chính thức của Đảng Cộng sản Đông Dương tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản tại Moskva năm 1935 .

Đi sâu vào câu chuyện của Nguyễn Thị Minh Khai, ta càng thấm thía sự hy sinh cao cả của chị. Năm 1937, chị về nước, được cử vào Xứ ủy Nam Kỳ và giữ chức Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn . Mùa xuân năm 1940, chị sinh con gái đầu lòng – Lê Nguyễn Hồng Minh – nhưng chỉ một tháng sau, chị đã phải gửi con cho cơ sở cách mạng nuôi để tiếp tục công tác . Ngày 30 tháng 7 năm 1940, ngay sau phiên họp của Xứ ủy Nam Kỳ bàn về chủ trương khởi nghĩa, chị bị thực dân Pháp bắt tại cơ sở Đảng ở đường Trịnh Hoài Đức .

Trong nhà tù, Nguyễn Thị Minh Khai đã trải qua những cực hình dã man. Kẻ thù biết chị là vợ của Tổng Bí thư Lê Hồng Phong nên tìm mọi cách tra tấn, dụ dỗ, thậm chí đưa chồng chị đến để nhận mặt hòng lấy chứng cứ buộc tội cả hai. Nhưng cả hai người cộng sản kiên trung đều không thừa nhận mối quan hệ vợ chồng trước mặt kẻ thù . Chị dùng máu của mình viết lên tường xà lim những vần thơ thể hiện ý chí sắt đá:

"Dù đánh, dù treo, càng cương quyết;
Dù kềm, dù kẹp chẳng sai lời;
Hy sinh phấn đấu vì nhiệm vụ,
Triệt để thực hành chết mới thôi" .

Trước tòa án binh của thực dân Pháp, khi bị buộc tội, chị dõng dạc đáp: "Nước của tôi, cứu nước là có tội, cướp nước mà không có tội sao?" . Trong thư gửi cha mẹ ngày 29 tháng 5 năm 1941, chị viết: "Con xin thầy đẻ đừng tủi nhục đau khổ rằng con bị kết án xử tử... Con khi nào cũng là đứa con trong sạch, chính đáng..." . Ngay trước giờ hy sinh, chị đã tự tay đan một chiếc áo gối từ những mảnh vải quần áo tù gửi về cho mẹ như lời hiếu kính cuối cùng .

Ý nghĩa lịch sử của tấm gương Nguyễn Thị Minh Khai thật to lớn. Chị là một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên, là Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn, là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành với Đảng, với cách mạng . Sự hy sinh của chị tại pháp trường Hóc Môn ngày 28 tháng 8 năm 1941 cùng các đồng chí Võ Văn Tần, Hà Huy Tập, Nguyễn Văn Cừ đã trở thành biểu tượng bất diệt của khí phách cách mạng . Ngày nay, tên chị được đặt cho nhiều đường phố, trường học trên khắp cả nước .

Hôm nay, đất nước đã độc lập, tự do, nhưng công ơn của Nguyễn Thị Minh Khai – người "hoa sen của đất bạc" – mãi mãi khắc sâu trong lòng dân tộc. Chúng ta, thế hệ tiếp nối, xin nguyện một lòng: "Sống xứng đáng với cha anh, quyết xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh", luôn ghi nhớ và phát huy phẩm chất cao đẹp của những người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.