Họa sĩ Lê Duy Ứng-Bức tranh Bác Hồ từ máu và niềm tin

ại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, họa sĩ Lê Duy Ứng sinh ngày 8/7/1947 tại thôn Cổ Hiền, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Từ nhỏ, ông đã có niềm đam mê đặc biệt với hội họa và sớm bộc lộ năng khiếu. Sau này, ông trở thành một người lính, một họa sĩ và nhà điêu khắc có nhiều đóng góp cho nghệ thuật cách mạng Việt Nam.

Niềm đam mê hội họa từ thuở nhỏ

Lê Duy Ứng được sinh ra trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Cha ông là họa sĩ, nhà báo Lê Yến, từng công tác tại Báo Quảng Bình.

Ngay từ những năm học tiểu học, Lê Duy Ứng đã thể hiện năng khiếu hội họa. Khi còn học lớp 4, ông đã có triển lãm tranh đầu tiên tại huyện Quảng Ninh với chủ đề “Xấu nên tránh, tốt nên làm”.

Năm 1961, những bức tranh của ông tham dự cuộc thi mỹ thuật toàn tỉnh và giành giải Nhất. Từ đó, niềm say mê hội họa ngày càng lớn và trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời ông.

Từ giảng đường mỹ thuật đến chiến trường

Năm 1967, Lê Duy Ứng vào học tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội. Đang học năm thứ ba, năm 1971, ông tình nguyện viết đơn xin nhập ngũ để vào chiến trường miền Nam.

Sau thời gian huấn luyện, ông được phân công về Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325. Từ một sinh viên mỹ thuật, ông trở thành người lính trực tiếp tham gia chiến đấu trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Bị thương trong những ngày cuối của chiến tranh

Tháng 4/1975, Lê Duy Ứng cùng đồng đội tiến về Sài Gòn trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Ngày 28/4/1975, khi đang chiến đấu ở khu vực cửa ngõ Sài Gòn, ông bị thương rất nặng ở hai mắt. Khi tỉnh lại, trước mắt ông chỉ còn một màu đen, máu từ vết thương liên tục chảy.

Trong khoảnh khắc tưởng như đang cận kề cái chết, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất hiện trong tâm trí người họa sĩ. Ông lần tìm giấy bút và quyết định vẽ chân dung Bác.

Bức chân dung Bác Hồ bằng máu

Không thể nhìn thấy, Lê Duy Ứng dùng tay lần theo từng nét và lấy máu từ chính đôi mắt bị thương để vẽ chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ông hoàn thành bức tranh trong tình trạng đôi mắt bị thương nặng. Trên bức chân dung, ông ghi dòng chữ:

“Ánh sáng và niềm tin – Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân.”

Bức tranh trở thành một trong những tác phẩm đặc biệt gắn liền với lịch sử mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, thể hiện tình cảm sâu sắc của một người lính đối với Bác Hồ và Tổ quốc.

Mất ánh sáng nhưng không mất niềm tin

Sau khi bị thương, đôi mắt của Lê Duy Ứng gần như không còn khả năng nhìn thấy. Tưởng rằng sự nghiệp hội họa của mình đã phải dừng lại, nhưng ông không chấp nhận đầu hàng số phận.

Được bác sĩ Đào Xuân Trà khuyên chuyển sang điêu khắc, ông bắt đầu làm quen với việc sáng tác bằng cảm nhận của đôi tay.

Trong thời gian điều trị, ông từng gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những lời động viên của Đại tướng đã tiếp thêm cho ông nghị lực để tiếp tục con đường nghệ thuật.

Từ đó, dù thị lực bị hạn chế nghiêm trọng, ông vẫn kiên trì vẽ và tạc tượng. Ông học cách cảm nhận hình khối bằng đôi tay, ghi nhớ đường nét và sáng tác dựa trên trí nhớ cùng cảm xúc.

Hành trình nghệ thuật không ngừng nghỉ

Sau chiến tranh, Lê Duy Ứng tiếp tục sáng tác nhiều tác phẩm về Bác Hồ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, người lính và chiến tranh cách mạng.

Ông đã thực hiện hàng nghìn tranh, tượng, trong đó có hàng trăm tác phẩm về Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Những tác phẩm ấy không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn chứa đựng ký ức về một thời chiến đấu của dân tộc.

Đặc biệt, ông vẫn duy trì việc sáng tác ngay cả khi đôi mắt chỉ còn khả năng phân biệt sáng tối. Đôi bàn tay trở thành “đôi mắt” giúp ông tiếp tục điêu khắc và thể hiện những điều mình muốn gửi gắm.

Tấm gương về nghị lực và lòng yêu nước

Câu chuyện của Lê Duy Ứng không chỉ là câu chuyện về một người nghệ sĩ tài năng mà còn là câu chuyện về ý chí vượt lên nghịch cảnh.

Ông đã mất đi ánh sáng của đôi mắt trong chiến tranh, nhưng không để mất niềm tin và khát vọng sáng tạo. Từ người lính trên chiến trường, ông tiếp tục trở thành người nghệ sĩ dùng nghệ thuật để lưu giữ ký ức chiến tranh và tri ân những người đã hy sinh.

Lê Duy Ứng là hình ảnh tiêu biểu của người nghệ sĩ – chiến sĩ Việt Nam: dám hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc, kiên cường trước mất mát và không ngừng vươn lên sau chiến tranh. Bức chân dung Bác Hồ được ông vẽ bằng máu từ đôi mắt bị thương không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật đặc biệt, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, niềm tin và sự hy sinh. Dù không còn nhìn thấy ánh sáng như trước, ông vẫn dùng ánh sáng trong tâm hồn để tiếp tục sáng tạo và truyền cảm hứng cho các thế hệ sau.