HOÀ XUÂN TRONG TIM TÔI
Phường Hòa Xuân, thuộc quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, là một vùng đất mang nhiều giá trị lịch sử gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của đô thị Đà Nẵng. Không chỉ nổi tiếng bởi cảnh quan ven sông Cẩm Lệ – sông Hàn và khu đô thị sinh thái hiện đại, Hòa Xuân còn là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn cách mạng quan trọng. Các nhân vật và sự kiện lịch sử của địa phương đã góp phần thể hiện tinh thần kiên cường và lòng yêu nước của người dân nơi đây trong suốt hai cuộc kháng chiến cũng như trong công cuộc xây dựng quê hương thời hiện đại.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, khu vực Hòa Xuân – Cẩm Chánh hình thành nhiều tổ du kích hoạt động mạnh. Dù không nổi bật bởi những cá nhân cụ thể như các anh hùng trung ương, nhưng lực lượng du kích Cẩm Chánh – Hòa Xuân lại được xem là “nhân vật tập thể”, tiêu biểu cho tinh thần bám đất, bám làng để bảo vệ cơ sở cách mạng. Nhiều chiến sĩ du kích đã được tuyên dương dũng sĩ, góp phần giữ vững hành lang liên lạc giữa nội thành Đà Nẵng và chiến khu Hòa Vang. Bên cạnh đó, tại vùng Cồn Dầu, nhiều gia đình cách mạng đã âm thầm che giấu cán bộ, hỗ trợ công tác giao liên và vận chuyển tài liệu. Một số gia đình như gia đình ông Nguyễn Văn Lợi, ông Trần Văn Lương… được ghi nhận có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ cơ sở và cung cấp lương thực cho cách mạng. Những đóng góp này tuy thầm lặng nhưng có ý nghĩa to lớn, phản ánh tinh thần đoàn kết và lòng trung kiên của người dân Hòa Xuân. Ngoài ra, các liệt sĩ quê Hòa Xuân như Trần Ngọc Sương, Nguyễn Văn Thuận, Võ Văn Hạnh… là những tấm gương tiêu biểu cho thế hệ trẻ noi theo. Sự hy sinh của họ thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường của người con đất Đà Nẵng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Bên cạnh đó, tại vùng Cồn Dầu, nhiều gia đình cách mạng đã âm thầm che giấu cán bộ, hỗ trợ công tác giao liên và vận chuyển tài liệu. Một số gia đình như gia đình ông Nguyễn Văn Lợi, ông Trần Văn Lương… được ghi nhận có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ cơ sở và cung cấp lương thực cho cách mạng. Những đóng góp này tuy thầm lặng nhưng có ý nghĩa to lớn, phản ánh tinh thần đoàn kết và lòng trung kiên của người dân Hòa Xuân.
Ngoài ra, các liệt sĩ quê Hòa Xuân như Trần Ngọc Sương, Nguyễn Văn Thuận, Võ Văn Hạnh… là những tấm gương tiêu biểu cho thế hệ trẻ noi theo. Sự hy sinh của họ thể hiện tinh thần chiến đấu kiên cường của người con đất Đà Nẵng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trong kháng chiến chống Mỹ, khu vực Cẩm Chánh – Cồn Dầu – Hòa Xuân là điểm giáp ranh giữa vùng giải phóng và địa bàn địch kiểm soát. Do vị trí chiến lược quan trọng, nơi đây thường xuyên xảy ra các cuộc càn quét của quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Du kích Hòa Xuân đã tổ chức nhiều trận đánh nhỏ nhưng hiệu quả, như trận phục kích năm 1967 trên sông Cẩm Lệ và trận chống càn năm 1969 tại vùng bãi bồi ven sông. Các trận đánh này góp phần bảo vệ hành lang vận chuyển vũ khí, tài liệu vào nội thành.
Cồn Dầu từng là địa điểm quan trọng trong hệ thống liên lạc của cách mạng tại Đà Nẵng. Tại đây diễn ra các cuộc họp bí mật, hoạt động che giấu cán bộ và chuyển tài liệu vào nội thành. Với địa hình ven sông thuận lợi, Cồn Dầu trở thành “lá chắn” và là điểm trung chuyển an toàn cho nhiều lực lượng kháng chiến hoạt động.
Sau năm 1975, Hòa Xuân dần đổi mới, nhưng dấu mốc quan trọng nhất là giai đoạn thành phố triển khai quy hoạch khu đô thị sinh thái rộng lớn. Hàng nghìn hộ dân từ các làng Cẩm Chánh, Cồn Dầu, Hòa Xuân cũ được bố trí tái định cư; hệ thống cầu, đường lớn như cầu Hòa Xuân, đường Võ Chí Công, sân vận động Hòa Xuân hình thành. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ, đưa Hòa Xuân từ một vùng ven sông yên bình trở thành một trung tâm đô thị hiện đại của Đà Nẵng.
Từ những dấu ấn lịch sử trong kháng chiến đến công cuộc xây dựng đô thị mới, phường Hòa Xuân đã chứng minh sự kiên cường và bản lĩnh của người dân địa phương qua nhiều thời kỳ. Những nhân vật và sự kiện lịch sử tiêu biểu không chỉ góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc mà còn tạo nên bản sắc riêng của vùng đất Hòa Xuân. Việc tìm hiểu và ghi nhớ lịch sử địa phương giúp mỗi người dân thêm tự hào, trân trọng và có ý thức gìn giữ, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
