Hoài Nhơn, An Nhơn trong cao trào phá kẹp, giành quyền làm chủ

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, phong trào cách mạng ở Bình Định luôn gắn liền với sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang và quần chúng Nhân dân. Khi tiếng súng tiến công của bộ đội vang lên, cũng là lúc Nhân dân các thôn xã đồng loạt nổi dậy phá kẹp, phá ấp chiến lược, giành lại quyền làm chủ trên quê hương mình. Theo tư liệu lịch sử, được đòn tiến công quân sự hỗ trợ mạnh mẽ, Nhân dân Bình Định đã nổi dậy phá hơn 50 ấp chiến lược, trong đó có 30 ấp bị phá banh. Phong trào phá thế kìm kẹp lan rộng trên hơn 100 thôn thuộc 30 xã của 7 huyện gồm Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, An Nhơn, Bình Khê và Tuy Phước. Trong đợt này, toàn tỉnh có 61 thôn được giải phóng hoàn toàn, dứt điểm 7 xã với hơn 60.000 dân. Những con số ấy cho thấy khí thế nổi dậy mạnh mẽ của quần chúng, đồng thời khẳng định vai trò to lớn của Nhân dân trong cuộc đấu tranh phá ấp chiến lược, phá bộ máy kìm kẹp của địch ở cơ sở. Nổi bật là huyện Hoài Nhơn, nơi Nhân dân đã giải phóng 21 thôn ở 10 xã, dứt điểm 2 xã Hoài Hảo và Hoài Hương. Riêng ở Hoài Hương, các thôn Phụng An, Nhuận An, Thanh Xuân, Thiện Đức, Ca Công, Kim Giao từng phải giành đi giật lại với địch từ cuối năm 1963, đến đợt này mới được giải phóng dứt điểm. Điều đó cho thấy sự bền bỉ, kiên cường của Nhân dân trong từng thôn xóm. Tại An Nhơn, phong trào cũng phát triển mạnh mẽ. Ta giải phóng 23 thôn thuộc 5 xã, dứt điểm 2 xã Nhơn Phong và Nhơn Hạnh. Riêng Nhơn Hạnh có nhiều thôn như Xuân Mai, Thanh Mai, Lộc Thuận, Định Thiện, Bình An, Thanh Hòa Đông, Thanh Hòa Tây từng giằng co với địch từ tháng 10/1964, đến nay mới giành được thắng lợi dứt điểm. Các địa phương khác cũng góp phần làm nên cao trào chung. Phù Cát giải phóng 9 thôn, dứt điểm Cát Chánh, Cát Khánh; Hoài Ân giải phóng 11 thôn ở 3 xã, dứt điểm xã Ân Hòa. Mỗi địa danh, mỗi thôn xã được giải phóng đều là kết quả của quá trình bám đất, giữ làng, đấu tranh bền bỉ và phối hợp giữa quân với dân. Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, cao trào phá kẹp, giải phóng thôn xã cuối năm 1964 - đầu năm 1965 là một dấu mốc đáng tự hào của quân dân Bình Định. Từ những ấp chiến lược bị phá banh, những thôn xã được giải phóng, Nhân dân đã khẳng định sức mạnh làm chủ của mình, góp phần làm thất bại âm mưu bình định của Mỹ - ngụy trên quê hương.