Hoàng Cầm – Người chỉ huy tài ba của Binh đoàn 4

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, có những vị tướng đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng lực lượng vũ trang. Một trong những người tiêu biểu ấy là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thượng tướng Hoàng Cầm, vị chỉ huy nổi tiếng với tài thao lược, sự quyết đoán và tinh thần luôn có mặt ở những chiến trường ác liệt nhất. Cuộc đời ông gắn liền với những chiến công vang dội từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đến cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Thượng tướng Hoàng Cầm tên khai sinh là Tương Phúc Cầm, sinh ngày 25 tháng 2 năm 1920 tại xã Ứng Hòe, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, ông sớm chứng kiến cảnh nhân dân sống dưới ách áp bức của thực dân và phong kiến. Chính những bất công ấy đã hun đúc trong chàng thanh niên trẻ lòng yêu nước và khát vọng giành độc lập cho dân tộc.

Năm 1944, Hoàng Cầm tham gia Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, lực lượng tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông tiếp tục chiến đấu trong những ngày đầu bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ và nhanh chóng trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hoàng Cầm là một trong những cán bộ chỉ huy xuất sắc của Đại đoàn 312 – đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch lớn như Chiến dịch Biên giới năm 1950, Chiến dịch Hòa Bình, Chiến dịch Tây Bắc và đặc biệt là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Dưới sự chỉ huy của ông và các đồng chí trong Bộ Chỉ huy, Đại đoàn 312 đã lập nhiều chiến công quan trọng, góp phần làm nên thắng lợi lịch sử "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".

Sau khi miền Bắc được giải phóng, Hoàng Cầm tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong quân đội. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, ông được giao chỉ huy các đơn vị chủ lực trên nhiều chiến trường lớn.

Năm 1974, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đoàn 4 (Binh đoàn Cửu Long) – quân đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là lực lượng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, Quân đoàn 4 dưới sự chỉ huy của Hoàng Cầm đảm nhiệm hướng tiến công từ phía đông vào Sài Gòn. Các đơn vị của quân đoàn đã liên tiếp đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng như Biên Hòa, Long Bình, rồi thần tốc tiến vào nội đô, góp phần làm tan rã hoàn toàn hệ thống phòng thủ của chính quyền Sài Gòn. Những quyết định chỉ huy kịp thời, táo bạo của ông đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch lịch sử, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn vào ngày 30 tháng 4 năm 1975.

Sau ngày đất nước thống nhất, Thượng tướng Hoàng Cầm tiếp tục giữ nhiều cương vị quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần xây dựng quân đội chính quy, hiện đại và tham gia bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn giữ phong cách giản dị, gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và được đồng đội hết sức kính trọng.

Với những cống hiến to lớn trong sự nghiệp cách mạng, Hoàng Cầm được Đảng và Nhà nước phong quân hàm Thượng tướng năm 1984 và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2000. Ông còn được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công, Huân chương Chiến thắng cùng nhiều huân, huy chương khác.

Ngày 13 tháng 2 năm 2013, Thượng tướng Hoàng Cầm từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 93 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội và nhân dân cả nước. Hình ảnh vị tướng dày dạn trận mạc, luôn bình tĩnh, quyết đoán trước mọi thử thách vẫn còn in đậm trong ký ức của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ.

Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thượng tướng Hoàng Cầm là biểu tượng sáng đẹp của người chỉ huy quân đội Việt Nam. Từ người chiến sĩ trong những ngày đầu thành lập lực lượng vũ trang cách mạng đến vị tư lệnh của một quân đoàn chủ lực trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, ông đã dành trọn cuộc đời mình cho độc lập, tự do của dân tộc. Tấm gương về lòng yêu nước, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của ông sẽ mãi là nguồn động lực để các thế hệ hôm nay tiếp tục học tập, cống hiến và xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh.