HOÀNG ĐẾ QUANG TRUNG – NGUYỄN HUỆ: THIÊN TÀI QUÂN SỰ VÀ KHÁT VỌNG CANH TÂN CỦA NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI
Trong lịch sử trung đại Việt Nam, hiếm có vị hoàng đế nào có hành trạng oanh liệt và tốc độ hành quân như triều đại Tây Sơn. Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ chính là hiện thân của sức mạnh bão táp, đập tan mọi thế lực thù trong giặc ngoài để bảo vệ vẹn toàn lãnh thổ.
Ngọn cờ Tây Sơn và lý tưởng vì dân
Thế kỷ XVIII, đất nước Việt Nam bị chia cắt bởi hai tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn, đời sống nhân dân lầm than. Trong bối cảnh đó, năm 1771, từ vùng đất Tây Sơn thượng đạo (Bình Định), ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ đã phất cờ khởi nghĩa với khẩu hiệu đi vào lòng người: "Lấy của nhà giàu chia cho người nghèo".
Xuất thân từ tầng lớp lao động, Nguyễn Huệ (sinh năm 1753) nhanh chóng trở thành linh hồn của phong trào. Ông sở hữu những phẩm chất thiên bẩm của một nhà lãnh đạo: Võ nghệ siêu quần, mưu lược sắc bén và khả năng hiệu triệu quần chúng mạnh mẽ.
Những chiến công "vô tiền khoáng hậu"
Lịch sử quân sự thế giới ghi nhận Nguyễn Huệ là vị tướng "bách chiến bách thắng", luôn chủ động tiến công với tốc độ cực nhanh khiến kẻ thù không kịp trở tay.
Năm 1785, khi 5 vạn quân Xiêm tràn vào bờ cõi phía Nam do sự cầu viện của Nguyễn Ánh, Nguyễn Huệ đã thiết lập trận địa mai phục tài tình tại Rạch Gầm - Xoài Mút (Tiền Giang). Chỉ trong vòng một ngày, toàn bộ chiến thuyền và sinh lực địch bị nhấn chìm dưới dòng sông Tiền, đập tan tham vọng của quân xâm lược. Đỉnh cao chói lọi nhất phải kể đến chiến dịch đại phá 29 vạn quân Mãn Thanh vào mùa xuân Kỷ Dậu (1789). Trước thế giặc mạnh, ngày 22/12/1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế tại Núi Bân (Huế), lấy niên hiệu là Quang Trung rồi lập tức tiến quân ra Bắc. Bằng nghệ thuật hành quân thần tốc, vừa đi vừa tuyển quân và tổ chức đội ngũ, quân Tây Sơn đã tấn công như vũ bão vào các đồn lũy Ngọc Hồi, Khương Thượng. Đúng mùng 5 Tết, chiếc áo bào màu sẫm của Vua Quang Trung đã sạm đen khói súng khi ông dẫn đầu đoàn quân chiến thắng tiến vào kinh thành Thăng Long, giải phóng hoàn toàn đất nước.
Tầm nhìn của một nhà cải cách lỗi lạc
Không chỉ dừng lại ở một thiên tài quân sự, sau khi dẹp yên bờ cõi, Hoàng đế Quang Trung đã bộc lộ tầm nhìn của một nhà chính trị sắc sảo. Ông ban hành "Chiếu khuyến nông" để phục hồi sản xuất, "Chiếu lập học" để mở mang giáo dục, bãi bỏ các sắc thuế vô lý, mở cửa thông thương với nước ngoài.
Đặc biệt, với tinh thần tự tôn dân tộc cao độ, ông đã chính thức đưa chữ Nôm trở thành quốc ngữ, dùng trong các văn bản hành chính và thi cử khoa bảng, thay thế cho chữ Hán. Ông cũng cho lập Sùng chính viện để dịch sách, đẩy mạnh giáo dục cho toàn dân.
Dù ra đi đột ngột ở tuổi 39 (năm 1792) khi nhiều hoài bão còn dang dở, Hoàng đế Quang Trung - Nguyễn Huệ vẫn mãi là biểu tượng rực rỡ của hào khí Việt Nam. Hình ảnh vị vua "áo vải cờ đào" bách chiến bách thắng luôn là niềm tự hào tự tôn vĩnh cửu của dân tộc.
