Hoàng Diệu (1)

Hoàng Diệu (tên thật là Hoàng Kim Tích) là một quan lại nhà Nguyễn, người đã có công lớn trong việc giữ thành Hà Nội chống lại sự tấn công của thực dân Pháp vào cuối thế kỷ XIX.

Năm 1880, Hoàng Diệu được bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội và Ninh Bình). Lúc bấy giờ, Pháp đã ráo riết chuẩn bị tấn công ra Bắc Kỳ lần thứ hai để mở rộng phạm vi chiếm đóng.

Hoàng Diệu nhận thức rõ âm mưu của giặc Pháp nên đã tập trung củng cố phòng thủ thành Hà Nội. Ông cho xây dựng thêm đồn lũy, mua sắm vũ khí, tăng cường tuần tra và đốc thúc quân lính luyện tập chiến đấu, chuẩn bị tinh thần quyết tử.

Ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp do thuyền trưởng Henri Rivière chỉ huy đã gửi tối hậu thư yêu cầu triều đình nhà Nguyễn giao thành Hà Nội. Hoàng Diệu kiên quyết từ chối.

Mặc dù đã chuẩn bị chu đáo, nhưng do triều đình Huế chủ trương nghị hòa và không cấp thêm viện binh, quân lực của Hoàng Diệu trở nên yếu thế trước hỏa lực mạnh mẽ của quân Pháp.

Trận chiến diễn ra ác liệt. Hoàng Diệu đã đích thân chỉ huy quân sĩ chiến đấu anh dũng từ sáng đến trưa. Khi biết thế trận đã tan vỡ, không thể giữ được thành, ông đã quyết định tuẫn tiết (thắt cổ tự vẫn) tại Võ Miếu để giữ tròn khí tiết và tránh để giặc bắt sống.

Sự hy sinh bi tráng của Hoàng Diệu đã gây chấn động dư luận, trở thành tấm gương sáng ngời về lòng trung quân, ái quốc, ý chí thà chết không chịu khuất phục trước ngoại xâm của người Việt Nam.