Hoàng Diệu – Người bảo vệ thành Hà Nội năm 1882

Hoàng Diệu sinh năm 1829 tại Quảng Nam. Ông đỗ đạt và từng giữ nhiều chức vụ trong triều Nguyễn. Trong thời kỳ thực dân Pháp mở rộng xâm lược Việt Nam, Hoàng Diệu trở thành một trong những quan lại chủ trương chống Pháp.

Năm 1880, ông được bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh, phụ trách khu vực Hà Nội và vùng lân cận.

Thời điểm đó, tình hình Bắc Kỳ rất căng thẳng. Quân Pháp ngày càng tăng cường hoạt động quân sự. Năm 1882, quân Pháp do Henri Rivière chỉ huy tiến ra Hà Nội.

Ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp gửi tối hậu thư yêu cầu quân triều Nguyễn giao thành. Hoàng Diệu quyết định tổ chức phòng thủ.

Quân Pháp tiến công thành Hà Nội bằng lực lượng và vũ khí hiện đại hơn. Quân triều Nguyễn chống trả nhưng gặp bất lợi lớn.

Thành Hà Nội thất thủ.

Hoàng Diệu chạy vào hành cung, sau đó đến Võ Miếu và tuẫn tiết. Ông để lại một bức thư gửi vua Tự Đức, nhận trách nhiệm về việc để mất thành.

Sau khi Hoàng Diệu qua đời, ông được triều đình và nhân dân tưởng niệm.

Sự kiện thất thủ thành Hà Nội năm 1882 là một bước quan trọng trong quá trình Pháp hoàn thành việc kiểm soát Bắc Kỳ.

Hoàng Diệu được hậu thế nhớ đến vì đã lựa chọn ở lại bảo vệ thành thay vì đầu hàng. Hình ảnh ông trở thành biểu tượng của một vị quan trung thành với đất nước trong thời kỳ triều Nguyễn phải đối mặt với sức ép quân sự ngày càng lớn từ thực dân Pháp.