Hoàng Diệu – Người giữ thành Hà Nội đến hơi thở cuối cùng

Hoàng Diệu (1829–1882), tên thật là Hoàng Kim Tích, quê ở Điện Bàn, Quảng Nam. Ông đỗ Cử nhân năm 1848, đỗ Phó bảng năm 1853 và trải qua nhiều chức vụ quan trọng dưới triều Nguyễn. Năm 1880, ông được bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội – Bắc Ninh), giữ trọng trách bảo vệ vùng đất chiến lược của Bắc Kỳ.

Trước nguy cơ xâm lược của thực dân Pháp, Hoàng Diệu nhiều lần đề nghị tăng cường phòng thủ, tu sửa thành lũy và chuẩn bị lực lượng chiến đấu. Khi quân Pháp do Henri Rivière chỉ huy tấn công thành Hà Nội ngày 25/4/1882, ông trực tiếp chỉ huy quân dân chống trả quyết liệt dù lực lượng rất chênh lệch.

Khi thành thất thủ, để giữ trọn khí tiết của người trung thần, Hoàng Diệu đã viết biểu tâu vua rồi tuẫn tiết. Sự hy sinh của ông khiến nhân dân Hà Nội vô cùng thương tiếc và kính phục. Tên tuổi Hoàng Diệu từ đó trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí bảo vệ Tổ quốc đến cùng.

Ngày nay, nhiều con đường, trường học và công trình mang tên Hoàng Diệu. Câu chuyện của ông nhắc nhở các thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự kiên định trước khó khăn, thử thách.