Hoàng Diệu – Thà chết theo thành không chịu nhục
Năm sinh: 1829 – Quê quán: Điện Bàn, Quảng Nam.
Câu chuyện: Hoàng Diệu là vị quan thanh liêm, chính trực, được triều đình nhà Nguyễn bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh (quản lý vùng Hà Nội và Bắc Ninh) vào năm 1880. Nhận thấy dã tâm xâm lược của thực dân Pháp, ông ra sức củng cố thành lũy, luyện tập quân sĩ để chuẩn bị nghênh chiến. Ngày 25/4/1882, tướng Pháp là Henri Rivière nổ súng tấn công thành Hà Nội. Dù quân đội chiến đấu anh dũng nhưng do hỏa lực địch quá mạnh và có kẻ phản bội phóng hỏa kho đạn, thành bị vỡ. Không chịu đầu hàng giặc để giữ trọn khí tiết, Hoàng Diệu đã đi vào hành cung viết tờ di biểu tạ tội với nhà vua, rồi ra trước Võ Miếu thắt cổ tự tử.
