Hoàng Đình Bường
Chiến sự những năm ấy diễn ra liên miên, dồn dập đến mức tôi có cảm giác mình xoay như chong chóng giữa các mũi lửa. Nhưng có lẽ ám ảnh nhất vẫn là những ngày đào hầm huyệt trong mùa mưa 1972 - 1973, khi đơn vị chuẩn bị đánh chiếm cao điểm Hạt Gạo. Tôi và một tiểu đội bộ binh được giao nhiệm vụ đào bảy hầm huyệt, cách hậu cứ chỉ chừng 300 mét. Nghe qua tưởng nhẹ nhưng bất cứ ai từng cầm cuốc xẻng giữa thời khắc chờ trận đánh đều hiểu đó là công việc nặng nề nhất về tinh thần.
Đất sườn đồi pha đá, cứng như thách thức. Không ai được mạnh tay bổ cuốc vì sợ tiếng động lộ vị trí, pháo địch sẽ nã về hậu cứ. Thế là phải moi từng tảng đất, nạy từng thớ đá, chậm mà chắc, vừa làm vừa nhìn trời đổ mưa dầm. Khi hầm đã rộng chừng năm tấc, dài hai mét, sâu quá đầu gối, cả toán thở phào nhưng một luồng lạnh lại chạy dọc sống lưng. Bảy hầm huyệt - nghĩa là bảy đồng đội có thể nằm lại ngày mai. Và chính chúng tôi, những người đang đào đây, cũng không chắc mình có tránh khỏi danh sách ấy.Xong việc, ai nấy lặng lẽ thu dọn, bước đi mà vẫn ngoái nhìn bảy hầm đất màu xám. Tiếng cuốc, tiếng xẻng còn vang trong đầu như một lời gửi gắm mơ hồ từ rừng sâu. Chiến tranh không chỉ có khói súng, mà còn có cả những khoảng lặng đau thắt như thế.Tính toán số hầm huyệt luôn là thử thách cân não của chỉ huy. Nhưng chiến trường thì chẳng bao giờ đúng chuẩn. Như trận Mỏm 2 Sơn Na, không rõ đã đào bao nhiêu hầm, chỉ biết sau trận đánh, không còn hầm nào trống, thậm chí còn có hai đồng đội hy sinh giữa sân bay dã chiến chưa thể đưa về.Hay trận đánh xe tăng ở Bình Điền. Chỉ một trung đội tăng cường và vài tay súng B-41, hơn ba mươi chiến sĩ do anh Tạo và anh Túy chỉ huy. Trận đánh ác liệt đến mức hơn nửa lực lượng thương vong. Hai cán bộ chỉ huy đều ngã xuống. Hầm huyệt kín chỗ mà trên đồi vẫn còn một tử sĩ chưa kịp đưa về. Anh lính B-41 của K12 phải yên nghỉ trong chính một hố bom giữa rừng.Đến cao điểm Hạt Gạo thì ngược lại. Trận đánh chỉ kéo dài bốn mươi phút, thắng gọn. Ta hy sinh năm người, ít hơn dự liệu hai hầm huyệt. Chỉ từng ấy thôi cũng khiến bao người nghẹn lại.Đi qua biết bao cao điểm: Sơn Na, Không Tên, Yên Ngựa, 303, 310, 312, Mỏm Đỏ, Mỏm Dài… tôi như nghe thấy tiếng đất gọi. Mỗi hầm là một số phận, một chiến sĩ. Hơn mười hai ngàn đồng đội Trung đoàn 6 - Đoàn Phú Xuân đã nằm lại. Hàng ngàn người chưa tìm được danh tính. Hơn bảy mươi bạn học Trường Sư phạm Vinh của tôi cũng mãi mãi gửi thân nơi rừng núi.Còn tôi, may mắn không phải nằm trong những hầm huyệt mình từng đào. Tôi trở về, để viết lại điều gan ruột này. chiến tranh có thể đi qua, nhưng ký ức về những người đã ngã xuống thì không bao giờ phai
