HOÀNG ĐÌNH NGHĨA – NGƯỜI TIỂU ĐỘI TRƯỞNG QUẢ CẢM TRONG NHỮNG TRẬN ĐÁNH LỚN

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Đình Nghĩa là một trong những chiến sĩ bộ binh tiêu biểu với lối đánh táo bạo, linh hoạt và tinh thần tiến công mạnh mẽ. Từ một người thanh niên có tuổi thơ cơ cực, ông trở thành tiểu đội trưởng, tham gia 29 trận đánh trước khi hy sinh ở tuổi 23.

Tuổi thơ cơ cực trên đất miền Nam

Hoàng Đình Nghĩa sinh năm 1942, dân tộc Kinh, sống tại xã Phước Hiệp, huyện Củ Chi, Sài Gòn – Gia Định (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh).

Gia đình ông vốn quê ở Nam Hà, miền Bắc. Vì cuộc sống quá nghèo khó, gia đình phải rời quê vào Nam kiếm sống trong thời kỳ thực dân Pháp tuyển mộ phu.

Cha ông làm phu tại đồn điền cao su cho đến khi lâm bệnh rồi qua đời. Một người anh của Hoàng Đình Nghĩa bị giết năm 1964. Bản thân ông từ nhỏ đã phải đi ở đợ, làm thuê hết gia đình này đến gia đình khác.

Cuộc sống cơ cực và những mất mát của gia đình đã tác động mạnh đến người thanh niên trẻ. Tháng 9/1961, Hoàng Đình Nghĩa nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời người chiến sĩ.

29 trận đánh của người chiến sĩ trẻ

Từ khi nhập ngũ cho đến lúc hy sinh, Hoàng Đình Nghĩa tham gia 29 trận chiến đấu.

Ở nhiều trận đánh, ông thể hiện sự nhanh nhẹn, gan dạ và đặc biệt là khả năng xử trí linh hoạt trước những tình huống phức tạp trên chiến trường.

Một trong những chiến công nổi bật đầu tiên của ông gắn với Chiến dịch Bình Giã cuối năm 1964.

Ngày 29/12/1964, Hoàng Đình Nghĩa nhận nhiệm vụ dẫn đường đưa đơn vị tiến công một tiểu đoàn biệt động quân của đối phương vừa đổ xuống phía nam ấp chiến lược Bình Giã.

Mặc dù máy bay liên tục trinh sát, đánh phá và địa hình vận động trống trải, ông vẫn đưa bộ phận chiến đấu đến đúng vị trí triển khai, rồi nhanh chóng quay lại dẫn cả đại đội tiến vào trận địa.

Khi trận đánh diễn ra quyết liệt, Hoàng Đình Nghĩa liên tục cơ động giữa các vị trí để truyền đạt mệnh lệnh của chỉ huy đến các trung đội. Ông còn hướng dẫn một khẩu đội súng cối chiếm lĩnh vị trí thuận lợi, góp phần chế áp một cụm quân đối phương đang chống trả.

Đơn vị sau đó hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt tiểu đoàn đối phương.

Trận đánh ngày 31/12/1964

Hai ngày sau, 31/12/1964, lực lượng thủy quân lục chiến của quân đội Sài Gòn từ Bình Giã tiến về khu vực sở cao su Xuân Sơn.

Hoàng Đình Nghĩa cùng đơn vị tổ chức chặn đánh.

Đối phương có ưu thế về quân số và hỏa lực, đồng thời được máy bay yểm trợ. Trong tình thế khó khăn, Hoàng Đình Nghĩa chủ động tìm khu vực đối phương sơ hở để tiến công.

Ông thọc sâu vào đội hình, sử dụng tiểu liên và lựu đạn đánh các mục tiêu ở cự ly gần, sau đó đánh chiếm một vị trí hỏa lực đang cản trở đội hình tiến công của đơn vị.

Hoàng Đình Nghĩa thu được một khẩu trung liên và sử dụng ngay chính khẩu súng vừa thu được để tiếp tục chiến đấu, tạo điều kiện cho đại đội cùng các đơn vị bạn phát triển tiến công.

Theo tư liệu, riêng trong trận này, Hoàng Đình Nghĩa diệt 35 đối phương và thu 16 khẩu súng, trong đó có một khẩu trung liên.

Thành tích của ông được đánh giá cao đến mức sau trận đánh, Hoàng Đình Nghĩa được lựa chọn kể lại kinh nghiệm chiến đấu cho toàn trung đoàn học tập.

Người tiểu đội trưởng ở sân bay Thuận Lợi

Ngày 10/6/1965, trong trận đánh lực lượng đối phương đổ quân xuống sân bay Thuận Lợi, Hoàng Đình Nghĩa lúc này đã là tiểu đội trưởng.

Ông chỉ huy tiểu đội thực hiện một mũi vu hồi đánh vào sườn đội hình đối phương.

Bằng cách tiến công nhanh, chia cắt từng bộ phận, tiểu đội của Hoàng Đình Nghĩa góp phần tạo điều kiện để đơn vị bao vây và tiến công, theo tư liệu đã tiêu diệt một tiểu đoàn quân đội Sài Gòn trong thời gian ngắn.

Nhưng trận chiến quyết liệt nhất của người tiểu đội trưởng trẻ tuổi diễn ra chỉ hai ngày sau đó.

Trận chiến cuối cùng ngày 12/6/1965

Ngày 12/6/1965, một tiểu đoàn lính dù được máy bay yểm trợ tiến vào nhằm chiếm lại sân bay Thuận Lợi.

Hoàng Đình Nghĩa lập tức dẫn tiểu đội vượt qua hỏa lực đối phương, cơ động đến một vị trí thuận lợi để chặn đánh.

Cuộc chiến nhanh chóng chuyển sang cự ly rất gần.

Ông cùng đồng đội chiến đấu quyết liệt, bẻ gãy mũi tiến công của đối phương.

Theo thành tích được ghi lại, riêng Hoàng Đình Nghĩa đã diệt 30 đối phương trong trận đánh này.

Khi lực lượng đối phương rút chạy, đơn vị tổ chức truy kích.

Trong quá trình đó, Hoàng Đình Nghĩa trúng đạn và anh dũng hy sinh ngày 12/6/1965, khi mới khoảng 23 tuổi.

Sự chiến đấu của ông và đồng đội đã góp phần tạo thời cơ để toàn đơn vị tiếp tục tiến công và hoàn thành trận đánh.

Người chiến sĩ luôn nhận việc khó về mình

Trong ký ức của đồng đội, Hoàng Đình Nghĩa không chỉ nổi bật bởi thành tích chiến đấu.

Ông còn là người nhiệt tình, tận tụy, có trách nhiệm và thường xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn.

Trong cuộc sống, người tiểu đội trưởng trẻ tuổi chân thành, gần gũi, hết lòng chăm sóc và giúp đỡ đồng đội. Vì thế, ông được cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị tin tưởng và quý mến.

Trước khi hy sinh, Hoàng Đình Nghĩa đã được tặng 2 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 6 bằng khen, 13 giấy khen; hai năm 1964–1965 liên tục là Chiến sĩ thi đua cấp trung đoàn và hai lần đạt danh hiệu “Chiến sĩ Ấp Bắc”.

Khi hy sinh, ông là Tiểu đội trưởng bộ binh, Đại đội 3, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 15, Sư đoàn 9, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 17/9/1967, Hoàng Đình Nghĩa được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.