Hoàng Hoa Thám

Hoàng Hoa Thám (1858–1913)

* Đóng góp: Hoàng Hoa Thám (Đề Thám) là thủ lĩnh của khởi nghĩa Yên Thế ở Bắc Giang, lãnh đạo cuộc đấu tranh của nông dân chống thực dân Pháp từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX. Ông tận dụng địa hình rừng núi Yên Thế để xây dựng căn cứ, tổ chức lực lượng và sử dụng lối đánh linh hoạt, khiến quân Pháp gặp nhiều khó khăn. Dưới sự lãnh đạo của ông, phong trào tồn tại trong thời gian dài và trở thành một trong những cuộc đấu tranh chống Pháp tiêu biểu ở Bắc Kỳ.

* Di sản: Hoàng Hoa Thám trở thành biểu tượng tiêu biểu của phong trào đấu tranh nông dân chống thực dân Pháp. Khởi nghĩa Yên Thế cho thấy khả năng tổ chức, sức bền và tinh thần tự vệ của cư dân nông thôn trước chính sách xâm lược, bình định của thực dân Pháp. Hình tượng Đề Thám cũng được lưu giữ qua nhiều di tích, địa danh và tư liệu lịch sử ở vùng Yên Thế.

* Điểm đặc trưng: Nếu Phan Đình Phùng nổi bật với phong trào Cần Vương và khởi nghĩa Hương Khê, thì Hoàng Hoa Thám đặc biệt ở khả năng xây dựng căn cứ và duy trì một cuộc khởi nghĩa nông dân kéo dài hàng chục năm.