Hoàng Hoa Thám – Hùm thiêng Yên Thế

Hoàng Hoa Thám, tên thật là Trương Văn Nghĩa, còn được gọi là Đề Thám, sinh khoảng năm 1858. Ông gắn bó với vùng Yên Thế, thuộc Bắc Giang ngày nay, nơi người dân có truyền thống đấu tranh bảo vệ quê hương.
Cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp mở rộng kiểm soát Bắc Kỳ, Hoàng Hoa Thám tập hợp nghĩa quân và xây dựng căn cứ ở Yên Thế. Ông sử dụng chiến thuật linh hoạt, dựa vào địa hình rừng núi và sự ủng hộ của người dân để chống lại các cuộc càn quét của quân Pháp. Cuộc khởi nghĩa Yên Thế kéo dài gần ba thập niên, từ năm 1884 đến năm 1913, trở thành một trong những phong trào kháng Pháp bền bỉ nhất cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Hoàng Hoa Thám bị sát hại năm 1913. Ông được người đời nhớ đến như một thủ lĩnh nông dân kiên cường, đại diện cho tinh thần bám đất, giữ làng và chống ngoại xâm.