HOÀNG HOA THÁM – “HÙM XÁM” GIỮA NÚI RỪNG YÊN THẾ

Có những người anh hùng chỉ xuất hiện trong một trận đánh. Nhưng cũng có những con người dành gần như cả cuộc đời để chiến đấu. Hoàng Hoa Thám, hay Đề Thám, là một con người như thế.

Cuối thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp từng bước mở rộng quyền thống trị ở Bắc Kỳ, vùng Yên Thế trở thành một trong những nơi nhân dân đứng lên chống lại quân xâm lược. Trong những năm tháng ấy, Hoàng Hoa Thám từng bước trưởng thành từ một nghĩa quân thành người lãnh đạo tối cao của phong trào Yên Thế. Từ năm 1892, sau khi Đề Nắm hy sinh, ông trở thành thủ lĩnh nổi tiếng nhất của nghĩa quân và được người Pháp gọi bằng cái tên “Hùm thiêng Yên Thế”. Cuộc khởi nghĩa kéo dài gần 30 năm, từ năm 1884 đến năm 1913, trở thành một trong những cuộc đấu tranh chống Pháp bền bỉ nhất của nhân dân Việt Nam thời kỳ ấy.

Yên Thế không phải một chiến trường bằng phẳng. Đó là núi rừng, đồi thấp, thung lũng và những con đường quanh co. Nhưng chính nơi ấy lại trở thành lợi thế của nghĩa quân. Hoàng Hoa Thám hiểu rằng không thể dùng sức mạnh đối đầu trực diện với một đội quân có vũ khí hiện đại hơn. Ông dựa vào địa hình, dựa vào dân và tổ chức những trận đánh linh hoạt, khi xuất hiện bất ngờ, khi rút lui nhanh chóng, khiến đối phương luôn phải cảnh giác.

Có những lúc nghĩa quân phải tạm hòa hoãn để bảo toàn lực lượng. Có những lúc bị dồn vào tình thế vô cùng khó khăn. Nhưng ngọn lửa Yên Thế vẫn không dễ dàng bị dập tắt.Điều đáng nhớ nhất về Hoàng Hoa Thám có lẽ không chỉ là tài cầm quân.Đó là sự kiên trì.

Gần ba mươi năm chiến đấu là gần ba mươi năm ông sống giữa núi rừng, đối mặt với sự truy đuổi, phản bội và những mất mát không thể tránh khỏi. Ông hiểu rằng đối thủ mạnh hơn rất nhiều, nhưng vẫn không lựa chọn đầu hàng.

Năm 1913, Hoàng Hoa Thám hy sinh. Người thủ lĩnh cuối cùng cũng ngã xuống, nhưng tinh thần Yên Thế không vì thế mà biến mất. Bởi có những con người khi còn sống là một người. Nhưng khi đi vào lịch sử, họ trở thành biểu tượng của cả một thế hệ.Nhắc đến Hoàng Hoa Thám là nhắc đến một thời mà người nông dân Việt Nam đã đứng lên bảo vệ quê hương bằng tất cả những gì mình có.

Và giữa núi rừng Yên Thế hôm nay, có lẽ vẫn còn vang vọng lời nhắc của “Hùm xám” năm nào: Đất nước còn bị xâm lăng thì lòng người còn chưa thể khuất phục.