Hoàng Hoa Thám – "Hùm Xám Yên Thế"
Vũ Thị Bích Việt
Hoàng Hoa Thám (1858 – 1913), tục gọi là Đề Thám, sinh tại Hà Bắc. Ông là thủ lĩnh kiệt xuất của Cuộc khởi nghĩa Yên Thế – cuộc khởi nghĩa vũ trang bền bỉ nhất chống lại thực dân Pháp kéo dài gần 30 năm (1884 – 1913).
Dựa vào địa hình rừng núi hiểm trở của vùng Yên Thế, Đề Thám đã sáng tạo ra lối đánh du kích vô cùng linh hoạt: phục kích, giấu quân, đắp đồn lũy nhỏ và rút lui nhanh chóng. Ông đã làm thất bại nhiều cuộc càn quét quy mô lớn của quân Pháp, buộc chính quyền Pháp phải hai lần ký hòa hoãn với ông.
Trời Yên Thế dưới sự quản lý của Đề Thám trở thành căn cứ tự do, là nơi dừng chân và hỗ trợ cho các nhà yêu nước lớn như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh.
Đề Thám bị kẻ gian sát hại năm 1913, nhưng hình ảnh "Hùm xám Yên Thế" với tinh thần kiên cường, bất khuất đã trở thành niềm tự hào lớn lao của nhân dân vùng trung du Bắc Bộ.
