Hoàng Kiền
KỲ TÍCH “CÔNG SỰ THÁP TĂNG” BẢO VỆ TRƯỜNG SA***Sau sự kiện ngày 14.3.1988 ở Gạc Ma, Trường Sa bước vào giai đoạn được tăng cường đặc biệt. Bộ đội, pháo, xe tăng từ đất liền dồn dập hướng ra đảo. Nhưng giữa mênh mông biển khơi, những khối thép T-34 tưởng là “lá chắn thép” lại bị sóng mặn bào mòn, đứng im bất lực trên mặt đảo nhỏ hẹp. Cảnh ngổn ngang súng đạn, xăng dầu, vật liệu mục nát từ nhiều năm, cộng với điều kiện sinh hoạt thiếu thốn khiến việc cơ động chiến đấu vô cùng khó khăn.
Tháng 4.1993, tại hội thảo của Bộ Tổng tham mưu về củng cố công trình chiến đấu ở Trường Sa, trung tá Hoàng Kiền - Trung đoàn trưởng Trung đoàn công binh 83 (sau này là Thiếu tướng) đã đưa ra một kiến nghị táo bạo: tháo tháp pháo xe tăng, xây công sự kiên cố rồi lắp tháp lên làm hỏa điểm cố định. Lý do rất rõ ràng, xe tăng không thể cơ động trên đảo hẹp nhưng tháp pháo của chúng vẫn là hỏa lực mạnh mẽ bậc nhất.Kiến nghị vừa nêu lập tức gây tranh luận. Đại tá Ngô Văn Ny - Tham mưu trưởng binh chủng Tăng thiết giáp (sau là Thiếu tướng) phản đối dữ dội: “Tháp pháo gần chục tấn, không có cẩu chuyên dụng thì ai nâng nổi?”. Hoàng Kiền đáp gọn: “Người Ai Cập cổ đại xây được Kim tự tháp thì chúng tôi cũng làm được tháp tăng!”.Trung tướng Nguyễn Chơn - Phó Tổng tham mưu trưởng (sau là Thượng tướng), người từng tận mắt thấy Liên Xô diễn tập công sự tháp tăng, gật đầu đồng ý cho phép trung đoàn 83 thử ngay trong bờ. Nếu thành công sẽ làm thí điểm ngoài Trường Sa.Trung đoàn 83 lập tức bước vào nghiên cứu. Hai phương án được đưa ra, cuối cùng thống nhất chế tạo giá pa lăng bánh xích tự hành. Phòng kỹ thuật dưới sự chỉ huy của chủ nhiệm Đỗ Văn Chinh và kỹ sư Tống Văn Hóa thiết kế, chế tạo liên tục. Khi thử tải ở Cam Ranh, việc tháo - nâng - lắp tháp pháo diễn ra trơn tru, chứng minh phương án hoàn toàn khả thi.Chuyến công tác đầu tiên đưa tháp pháo ra đảo Trường Sa bắt đầu. Tàu HQ-511 chở đội công binh cùng toàn bộ vật liệu, bu lông mặt bích, pa lăng, kích thủy lực… Bộ đội chia ca làm việc suốt ngày đêm, quyết tâm hoàn thành trong một tháng. Giữa bão gió biển khơi, tháp pháo hàng tấn được nâng lên, thả xuống chính xác vào công sự như đặt một viên gạch.Tháng 12.1993, Tư lệnh Mai Xuân Vĩnh tổ chức nghiệm thu và cho bắn thử ngay tại đảo. Chín phát bắn là chín lần trúng mục tiêu, tháp pháo vững chãi, không giật lùi như khi đặt trên thân xe. Thành công rực rỡ này khiến Bộ Tổng tham mưu quyết định chuyển hàng loạt xe tăng cũ sang làm công sự tháp tăng trên các đảo.Khó khăn lớn nhất khi thi công là… xác xe tăng án ngữ trên mặt bằng chật hẹp. Trong lúc mọi người loay hoay, Hoàng Kiền nhớ lại cảnh dân quê di chuyển bể nước lớn bằng kích và con lăn, liền vận dụng ngay. Hai kích 50 tấn và những con lăn thép đã “dời” được cả khối thép nặng hàng chục tấn.Từ công trình đầu tiên ấy, “công sự tháp tăng” trở thành kỳ tích kỹ thuật độc đáo của quân đội Việt Nam. Sáng kiến pa lăng bánh xích của trung đoàn 83 được trưng bày tại triển lãm công binh năm 1996, được Bộ Quốc phòng nhân rộng trên nhiều đảo của Tổ quốc
