HOÀNG PHÀI ĐÓN BÁC
Ngày 11/5/1945, từ Lủng Sao, Bác Hồ tiếp tục hành trình về xuôi. Trên đường đi, qua bản Sành, Nà Y (xã Thượng Ân), gặp mưa tầm tã, đến chiều Người đặt chân tới bản Hoàng Phài, Cốc Đán, (nay là xã Ngân Sơn) sau khi băng qua suối, đồi và thác Phú Thán
Tin “bộ đội Ông Cụ” về làng nhanh chóng lan khắp nơi. Người dân hồi hộp đón chờ, thấy trong đoàn có một cụ già mặc áo Nùng, tay chống gậy, dáng vẻ giản dị mà đặc biệt. Đó chính là Chủ tịch Hồ Chí Minh
Bác nghỉ tại nhà ông Đồng Phúc Chưởng. Dù chỉ dừng chân một đêm, Người đã để lại nhiều dấu ấn sâu sắc:Ghé thăm lớp học chữ quốc ngữ, động viên chị em học chữ để “diệt giặc dốt” . Chia thuốc cho bà con, quan tâm từ những điều nhỏ nhất Căn dặn cán bộ: không nên nặng về trừng trị, phải biết đoàn kết, tận dụng mọi lực lượng cho cách mạng. Nhắc nhở chống lãng phí, lo cho bộ đội, cho kháng chiến Khi chia tay, Bác ân cần dặn:“Phải cố gắng dạy chữ cho mọi người… Cách mạng coi nạn mù chữ cũng là một loại giặc.”Chỉ một đêm ngắn ngủi (từ khoảng 17h hôm trước đến 7h sáng hôm sau), nhưng hình ảnh “Ông Cụ” giản dị, gần gũi đã in sâu trong lòng người dân Hoàng Phài. Sau này, khi thấy ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, bà con mới vỡ òa:“Đúng là Ông Cụ đã đi qua làng ta năm ấy!” Ngày 31/10/2011, địa điểm Hoàng Phài được công nhận là Di tích lịch sử cấp Quốc gia – ghi dấu một chặng đường quan trọng trong hành trình cách mạng của Bác.
