HOÀNG SÂM
Được mệnh danh là "Hổ xám Bắc Sơn", ông là người chỉ huy quân sự thao lược, trực tiếp dẫn dắt đơn vị tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam giành thắng lợi tại Phai Khắt, Nà Ngần. Ông hy sinh tại chiến trường Trị Thiên năm 1968 khi đang giữ chức Tư lệnh Quân khu Trị Thiên.
Trong lịch sử quân sự Việt Nam, có những cái tên gắn liền với sự hình thành của Quân đội nhân dân anh hùng. Hoàng Sâm chính là một người như thế – vị Đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, người chiến sĩ cộng sản kiên trung đã dành cả cuộc đời mình để cầm súng bảo vệ nền độc lập dân tộc.
1.Người hoạt động cách mạng tiền khởi nghĩa
Hoàng Sâm, tên thật là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1915 tại xã Lệ Sơn, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống yêu nước, ông sớm rời quê hương sang Thái Lan và Trung Quốc hoạt động cách mạng. Năm 1933, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Cuộc đời ông là một hành trình tôi luyện qua khói lửa, từ những ngày đầu gây dựng cơ sở cách mạng tại vùng biên giới Việt - Trung cho đến khi trở thành vị tướng tài ba của quân đội.
2. Vị Đội trưởng đầu tiên của quân đội anh hùng
Sự kiện lịch sử trọng đại nhất gắn liền với tên tuổi Hoàng Sâm là ngày 22/12/1944. Tại khu rừng Trần Hưng Đạo (Cao Bằng), theo chỉ thị của Hồ Chủ tịch và sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Võ Nguyên Giáp, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập. Hoàng Sâm vinh dự được chọn làm Đội trưởng đầu tiên của đơn vị tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay.
Dưới sự chỉ huy của ông, Đội đã mưu trí, dũng cảm đánh thắng hai trận mở màn tại Phai Khắt và Nà Ngần. Những chiến thắng này không chỉ tiêu diệt sinh lực địch mà còn tạo tiếng vang lớn, khẳng định sức mạnh của quân đội từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Ông được đồng đội và nhân dân trìu mến gọi bằng biệt danh "Hổ xám" bởi lối đánh mưu trí, xuất quỷ nhập thần khiến quân thù khiếp sợ.
3. Vị tướng tài ba trên mọi mặt trận
Sau Cách mạng tháng Tám, Hoàng Sâm giữ nhiều chức vụ quan trọng như Khu trưởng Chiến khu 2, chỉ huy các mặt trận khốc liệt tại Bắc Bộ. Với tư duy chiến lược quân sự sắc bén, ông đã lãnh đạo quân dân ta bẻ gãy nhiều cuộc càn quét của thực dân Pháp.
Năm 1948, trong đợt phong quân hàm đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Hoàng Sâm được phong hàm Thiếu tướng khi mới 33 tuổi. Ông là minh chứng cho lớp tướng lĩnh trẻ tuổi nhưng đầy bản lĩnh, trưởng thành từ phong trào du kích và thực tiễn chiến đấu. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, trên cương vị Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn, rồi Tư lệnh Quân khu Trị - Thiên, ông tiếp tục cống hiến trí tuệ cho sự nghiệp thống nhất đất nước.
