HOÀNG THẾ THIỆN – NGƯỜI CHÍNH ỦY TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN

HOÀNG THẾ THIỆN – NGƯỜI CHÍNH ỦY TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN

Hoàng Thế Thiện
Tên thật: Lưu Văn Thi
Sinh: 20/10/1922 – mất: 5/9/1995
Quê quán: xã Tiên Sơn, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam
Nơi sinh: Hải Phòng
Đơn vị tiêu biểu: Bộ Tư lệnh Trường Sơn, Đoàn 559; Quân đoàn 4
Chức vụ tiêu biểu: Chính ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn; Chính ủy đầu tiên Quân đoàn 4; Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – truy tặng năm 2025.

CẬU HỌC SINH HẢI PHÒNG VÀ CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG

Ngày 20 tháng 10 năm 1922, Lưu Văn Thi sinh ra tại Hải Phòng trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Khi còn là học sinh, ông đã tham gia các hoạt động yêu nước tại thành phố.

Đầu năm 1940, ông tham gia một tổ chức cách mạng bí mật ở Hải Phòng. Sau đó, ông bị thực dân Pháp bắt giam tại Hỏa Lò và đày lên Sơn La. Năm 1945, ông vượt ngục và tiếp tục hoạt động cách mạng; cũng trong năm này ông được kết nạp vào Đảng.

Từ đây, cuộc đời của Lưu Văn Thi gắn với quân đội và những chiến trường lớn của đất nước.

Ông lấy bí danh Hoàng Thế Thiện, sau này còn hoạt động với các bí danh Hoàng Dân, Tư Dân. Trong nhiều thập niên, ông lần lượt đảm nhiệm công tác chính trị ở nhiều đơn vị và chiến trường khác nhau.

TRỞ LẠI CHIẾN TRƯỜNG NAM BỘ

Năm 1964, khi chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn mới, Hoàng Thế Thiện được điều vào Nam bằng đường biển trên một chuyến tàu không số.

Từ cuối năm 1964, ông lần lượt giữ các cương vị Phó Chính ủy Quân khu 8, Phó Chính ủy – Phó Bí thư Đảng ủy Sư đoàn 9, rồi Chính ủy – Bí thư Đảng ủy Sư đoàn 1.

Tháng 1/1969, ông trở thành Chính ủy – Bí thư Đảng ủy Sư đoàn 304. Những vị trí này đưa ông qua nhiều chiến trường lớn, nơi nhiệm vụ của người chính ủy không chỉ là công tác tư tưởng mà còn gắn trực tiếp với việc tổ chức, động viên và lãnh đạo đơn vị trong chiến đấu.

TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN

Tháng 7/1970, Hoàng Thế Thiện được điều vào Mặt trận 968 Nam Lào, giữ chức Phó Chính ủy – Ủy viên Thường vụ Đảng ủy.

Đây là thời điểm tuyến Trường Sơn đang chịu sức ép rất lớn. Các lực lượng phải vừa bảo vệ hành lang vận tải, vừa tổ chức những hoạt động quân sự ở khu vực Nam Lào.

Hoàng Thế Thiện sau đó được giao nhiệm vụ tại Bộ Tư lệnh Trường Sơn (Đoàn 559). Tháng 6/1971, ông giữ chức Phó Chính ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn, đồng thời làm Chính ủy – Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh khu vực 470. Đến tháng 5/1973, ông trở thành Chính ủy – Bí thư Đảng ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn.

Trong thời gian này, ông tham gia chỉ đạo các hoạt động quân sự và bảo đảm tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn.

Một trong những dấu ấn quan trọng là Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971. Theo các tư liệu về Bộ đội Trường Sơn, Hoàng Thế Thiện được phân công làm Chính ủy Bộ Tư lệnh tiền phương, tham gia Đảng ủy Bộ Tư lệnh chiến dịch và phụ trách cánh phía Tây.

Chiến dịch diễn ra từ cuối tháng 1 đến tháng 3/1971. Tuyến hành lang phía Tây Trường Sơn là một trong những khu vực quan trọng của chiến dịch.

Trong hồi ức của Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, Hoàng Thế Thiện được phân công xuống khu vực Đường 20 để trực tiếp cùng cán bộ, đơn vị giải quyết những khó khăn, ách tắc trên tuyến vận tải và tổ chức lực lượng tại khu vực này.

MỘT NGHĨA TRANG GIỮA CHIẾN TRANH

Một việc khác gắn với tên tuổi Hoàng Thế Thiện trong thời gian ở Trường Sơn là công tác chăm sóc thương binh, tìm kiếm và quy tập hài cốt đồng đội.

Trong điều kiện chiến tranh vẫn đang diễn ra, lãnh đạo Bộ đội Trường Sơn đã tổ chức xây dựng nghĩa trang và cử lực lượng tìm kiếm, quy tập hài cốt những người đã hy sinh trên tuyến đường.

Từ những hoạt động đó, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn có cơ sở hình thành ngay trong thời kỳ chiến tranh. Hoàng Thế Thiện được ghi nhận là một trong những cán bộ lãnh đạo Trường Sơn có trách nhiệm trong công việc này.

Đó là một phần công việc khác với những trận đánh thường được nhắc đến trong lịch sử chiến tranh, nhưng lại cho thấy một nhiệm vụ quan trọng của người chỉ huy: không chỉ tổ chức chiến đấu mà còn chăm lo cho những người đã hy sinh và đồng đội còn sống.

TỪ TRƯỜNG SƠN ĐẾN CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH

Tháng 2/1975, Hoàng Thế Thiện được điều trở lại chiến trường B2, giữ chức Chính ủy đầu tiên – Bí thư Đảng ủy Quân đoàn 4.

Chỉ vài tháng sau, ông tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Quân đoàn 4 là một trong những lực lượng thuộc cánh quân hướng Đông tiến vào Sài Gòn. Với cương vị Chính ủy, Hoàng Thế Thiện cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy Quân đoàn tổ chức lực lượng tham gia chiến dịch.

Ngày 30/4/1975, chiến dịch kết thúc, miền Nam được giải phóng.

Từ người chính ủy trên tuyến Trường Sơn, Hoàng Thế Thiện đã trở thành Chính ủy của một trong những quân đoàn trực tiếp tham gia chiến dịch cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

NHỮNG NHIỆM VỤ SAU CHIẾN TRANH

Sau năm 1975, Hoàng Thế Thiện tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng.

Năm 1977, ông được giao giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, đồng thời làm Chủ nhiệm Tổng cục Xây dựng kinh tế.

Từ năm 1978 đến năm 1982, ông tiếp tục đảm nhiệm các nhiệm vụ liên quan đến công tác giúp cách mạng Campuchia, trong đó có chức vụ Trưởng Ban B.68 Trung ương Đảng và Bí thư Đoàn Chuyên gia Việt Nam tại Campuchia.

Ông cũng là Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IV và sau đó đảm nhiệm chức vụ Thứ trưởng thứ nhất Bộ Thương binh và Xã hội.

Ngày 5/9/1995, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện qua đời, kết thúc hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng.

30 NĂM SAU NGÀY ÔNG MẤT

Ba mươi năm sau ngày Hoàng Thế Thiện qua đời, Nhà nước chính thức ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc của ông.

Ngày 23/1/2025, Chủ tịch nước ký Quyết định số 129/QĐ-CTN, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Hoàng Thế Thiện cùng bảy cá nhân khác vì thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Ngày 11/4/2025, lễ đón nhận danh hiệu được tổ chức tại Bảo tàng Lực lượng vũ trang miền Đông Nam Bộ.

Từ một cậu học sinh Hải Phòng tham gia hoạt động bí mật năm 1940, Hoàng Thế Thiện đã đi qua nhiều chiến trường: Nam Bộ, Tây Nguyên, Nam Lào, Trường Sơn rồi trở lại miền Nam trong những ngày cuối của chiến tranh.

Nhưng trong ký ức về ông, một hình ảnh đặc biệt vẫn gắn với những năm tháng trên tuyến Trường Sơn.

Không chỉ là những con đường và đoàn xe vận tải, đó còn là những người lính sống, chiến đấu và hy sinh dọc theo tuyến đường ấy.

Hoàng Thế Thiện đã đi qua Trường Sơn với vai trò của một người chính ủy — người vừa tổ chức, động viên bộ đội, vừa cùng các đơn vị đứng trong những thời điểm quyết định của chiến trường.

Và nhiều năm sau khi ông qua đời, tên tuổi ấy được ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nguồn: Cổng thông tin Thành ủy TP.HCM; Báo Tin tức/TTXVN; Hội Truyền thống Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh Việt Nam; các tư liệu về Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện.