Hoàng Thị Khánh
Bà Khánh chỉ mới 16 tuổi – bằng đúng lứa tuổi của tôi bây giờ – đã rời gia đình, đi theo tiếng gọi của cách mạng. Bà chiến đấu trong đội võ trang tuyên truyền giữa lòng Sài Gòn, nơi mỗi ngày đều đối mặt với hiểm nguy. Nhưng rồi bà bị bắt. Những lời bà kể khiến tôi rùng mình: bị đánh phủ đầu không kịp mở mắt, bị tra tấn, bị đày ra Côn Đảo – “địa ngục trần gian”, nơi mỗi ngày chỉ có chưa đầy 1 lít nước để ăn uống, tắm rửa và vệ sinh.
Bà bị giam trong những chuồng cọp ẩm tối, chật hẹp, thiếu không khí. 4–5 nữ tù phải co cụm trong một phòng chỉ đủ cho một người. Vậy mà họ vẫn đấu tranh, vẫn giữ vững niềm tin vào ngày chiến thắng. Tôi tưởng tượng đến buổi sáng 1/5/1975, khi các nữ tù reo lên: “Mình chiến thắng rồi!”. Chắc đó là khoảnh khắc mà cả đời họ không thể nào quên.
Nhưng điều khiến tôi khâm phục nhất là: sau khi ra tù, mang thân hình chỉ 28kg và trình độ văn hóa rất thấp, bà vẫn không ngừng học. Bà đi học bổ túc, học nghề, rồi học cả Đại học Luật, Đại học KHXH&NV, và nhiều trường khác chỉ để có đủ kiến thức cống hiến cho đất nước. Gần 80 tuổi, bà vẫn đến văn phòng Ban Liên lạc cựu tù Côn Đảo mỗi ngày để chăm lo đồng đội.
Lời nhắn gửi của bà khiến tôi suy nghĩ rất lâu: “Phải học và liên tục nâng cấp bản thân để cống hiến tốt nhất cho xã hội.”
Nghe câu chuyện ấy, tôi – một học sinh lớp 10D, tuổi mới lớn đầy đủ cơm ăn áo mặc, được học hành trong hòa bình – thấy mình càng phải biết trân trọng hiện tại, nỗ lực hơn, sống tử tế hơn và biết ơn lớp người đi trước.
Câu chuyện về bà Hoàng Thị Khánh không chỉ là ký ức bi hùng của một thời lửa đạn, mà còn là lời nhắc nhở mạnh mẽ đối với thế hệ trẻ như chúng tôi: hãy sống có trách nhiệm, biết cho đi, và không ngừng phấn đấu để xứng đáng với những gì cha anh đã hy sinh.
