Hoàng Trọng Mậu – Nhà chí sĩ yêu nước, người đặt trọn tâm huyết cho sự nghiệp cứu nước

Hoàng Trọng Mậu, tên thật là Nguyễn Đức Công, sinh năm 1874 tại xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Ông nổi tiếng thông minh, am hiểu cổ văn Trung Quốc và có khả năng nói tiếng phổ thông thành thạo.

Từ sớm, ông đã hòa mình vào Phong trào Đông du. Năm 1902, ông sang Nhật Bản học tập tại trường Đồng Văn Thư viện. Đến năm 1906, bị chính quyền Nhật trục xuất, ông chuyển sang Trung Quốc tiếp tục hoạt động cách mạng và theo học trường võ bị ở Bắc Kinh, đặc biệt chú trọng vấn đề chiến lược cách mạng.

Năm 1912, ông tham gia Việt Nam Quang phục hội, đảm nhiệm vai trò Bí thư và phụ trách quân sự. Cùng Phan Bội Châu, ông góp sức xây dựng đường lối quân sự của tổ chức. Ông còn làm phần ghi chú và viết lời tựa cho cuốn Việt Nam Quốc Sử Khảo của Phan Bội Châu.

Đầu năm 1915, ông cùng Đinh Hồng Việt chỉ huy một đội quân tiến vào Lạng Sơn, tấn công đồn Tà Lùng của thực dân Pháp nhưng chưa giành được thắng lợi. Theo hồ sơ mật thám Pháp, ông còn được vua Duy Tân ban sắc chỉ bổ nhiệm làm Tổng tư lệnh, chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa năm 1916.

Ngày 28 tháng 5 năm 1915, ông bị bắt tại Hương Cảng, bị giam ở Hỏa Lò rồi cùng Nguyễn Thức Đường bị xử bắn tại trường bắn Bạch Mai, Hà Nội. Trước giờ hy sinh, ông để lại đôi câu đối "Tuyệt mệnh" thể hiện tấm lòng yêu nước và ý chí chưa trọn.

Hình ảnh Hoàng Trọng Mậu được người đời sau tưởng nhớ qua những lời văn tế ca ngợi khí phách của một vị anh hùng. Đối với thế hệ thanh niên hôm nay, cuộc đời ông là lời nhắc về lòng yêu nước, tinh thần dấn thân vì độc lập dân tộc và sự kiên định trước mọi hiểm nguy.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Hoàng Trọng Mậu" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Ho%C3%A0ng_Tr%E1%BB%8Dng_M%E1%BA%ADu), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.