“Hoàng Văn Thái – Lữ hành qua đại lửa lịch sử”

Ông bắt đầu hoạt động cách mạng từ năm 1936 trong phong trào Mặt trận Bình dân, tổ chức hội tương tế, ái hữu và lãnh đạo quần chúng đấu tranh chống sưu thuế, bắt phu, bắt lính, đồng thời gây dựng cơ sở cách mạng. Tháng 9 năm 1940 ông bị địch bắt nhưng do không có chứng cứ nên được thả; tháng 10 năm 1940 ông hoạt động bí mật tại Lạng Giang (Hiệp Hòa, Hà Bắc) và giữ chức Đội trưởng Đội Cứu quốc quân Bắc Sơn. Năm 1941 ông được cử đi học quân sự ở nước ngoài và đến tháng 10 năm 1944 trở về, tham gia tổ chức Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, phụ trách tình báo và tác chiến; tháng 4 năm 1945 ông phụ trách Trường Quân chính kháng Nhật. Từ sau Cách mạng Tháng Tám đến năm 1953 ông giữ chức Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, đồng thời là ủy viên Quân ủy và Ban Quân sự Trung ương; năm 1948 được phong Thiếu tướng, năm 1958 phong Trung tướng kiêm Chủ nhiệm Tổng cục Quân huấn. Từ giữa thập niên 1960 ông đảm nhiệm các chức vụ chỉ huy cao cấp — Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu 5 (1966), Tư lệnh Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam kiêm Phó Bí thư Trung ương Cục (1967) — và tiếp tục được thăng Thượng tướng (1974) rồi Đại tướng (1980); trong giai đoạn 1974–1986 ông là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, ủy viên Thường vụ Đảng ủy Quân sự Trung ương, ủy viên BCH Trung ương Đảng (khóa III–V) và là đại biểu Quốc hội khóa VII