HOẠT ĐỘNG DU KÍCH CHIẾN TRANH CỦA QUÂN VÀ DÂN HUYỆN ÂN THI, PHỐI HỢP VỚI CHIẾN DỊCH TÂY BẮC NĂM 1951 - 1952

Cuối năm 1951, tôi tham gia Ban thường vụ Huyện ủy Ân Thi, được, cử làm chính trị viên đại đội 30 của huyện. Thời điểm này, ta đã tiêu diệt, bức hàng một loạt các đồn hương - tổng dũng, phá tề, lập chính quyền ta ở các thôn xã. Toàn huyện Ân Thi chỉ còn lại mấy bốt chính như chợ Thi, Đa Lộc, Bình Trì (bốt Đởm), quận Ân Thi, Đô Mỹ.


Theo chỉ thị của Tỉnh đội và Huyện đội, đại đội 30 của huyện phối hợp với dân quân du kích xã phân tán về các xã, tiến hành bao vây chặt các bốt đồn địch vào trong vị trí củng cố và mở rộng khu du kích. Bộ đội huyện và du kích đã tổ chức đào giao thông hào, bao vây bốt, bắn tỉa quấy rối, ngày càng xiết chặt, vòng vây áp sát bốt địch, đồng thời huy động nhân dân phá hoại, cắt đứt đường giao thông chính, cô lập các bốt, gây cho địch nhiêu khó khăn trở ngại trong tiếp tế. Địch buộc phái tiếp tế bằng máy bay thả dù xuống và nhiều dù đã rơi ra ngoài hàng rào, du kích lại thu được đồ tiếp tế đó. Hoặc từng thời kỳ chúng phải tổ chức lực lượng lớn mở càn quét hành quân đế tiếp tế hoặc thay quân.


Từ kết quả bao vây chặt đó, lực lượng trung đoàn 42 phối hợp với đại đội 30 và dân quân, du kích đã đào giao thông hào và hầm áp sát qua hàng rào dây thép gai của địch, đã tổ chức công đồn tiêu diệt hoàn toàn bốt Đa Lộc lần thứ hai, diệt gọn một đại đội (12-12-1952). Ta bao vây chặt bốt Đô Mỹ, buộc địch ở Kẻ Sặt phải đem 300 quân tiếp tế, giải vây bốt. Nắm được quy luật đó, đêm 20-4-1952, đại đội 30 do đồng chí Vũ Đình Tuân, thường vụ Huyện ủy chỉ huy, phối hợp với du kích xã Đô Lương (nay chia thành 2 xã Phù Ung và Bãi Sậy) phục kích ven đường số 38 từ Kẻ Sặt đến Bình Trì. Đội hình bố trí như sau:

- Tại thôn Bối Khê, bố trí một trung đội tăng cường cùng du kích xã và sở chỉ huy đại đội làm một mũi đột kích chủ yếu.

- Tại trại Bối Khê, có một tiểu đội cùng du kích là mũi đánh vào sườn đội hình quân địch.

- Tại thôn La Mát, có một trung đội kết hợp du kích có nhiêm vụ đánh bịt, chặn đuôi địch.


5 giờ sáng ngày 21-4-1952, 300 quân địch hành quân từ Secteur Kẻ Sật, qua Cống Tranh, Kim Lũ, La Mát đến thôn Bối Khê. Địch xông vào làng Bối Khê, ta nổ súng đánh giáp lá cà. Sau hơn một giờ chiến đấu ác liệt, địch bị chết, bị thương nhiều, buộc chứng phải dùng phi cơ và pháo bắn yểm trợ để chúng bỏ chạy toán loạn về Kẻ Sặt. Kết quả địch không tiếp tế, giải vây được cho bốt Đô Mỹ và bị ta diệt 108 tên, trong đó ta bắt sống 1 quan ba Pháp, 1 lính Pháp và 36 ngụy binh. Ta thu nhiều vũ khí, quân trang, quân dụng. Sau đó ít lâu, địch ở bốt Đồ Mỹ buộc phải rút về Kẻ Sặt.


Sau trận chiến thắng này, Chính phủ đã tặng Huân chương Chiến công cho địa phương.

Bao vây vị trí, đánh chặn quân đi tiếp tế giải vây cùng với bộ đội chủ lực diệt bốt, là nét đặc sắc trong hoạt động của quân dân huyện Ân Thi phối hợp với chiến dịch Tây Bắc vào cuối năm 1951 và 1952.