HỌC SINH ANH HÙNG TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH THÀNH PHỐ CẦN THƠ

CHI ĐOÀN ẤP 6, XÃ VỊ THANH 1

HỌC SINH ANH HÙNG TRƯỚC PHÁP TRƯỜNG

Tác giả: Trần Chí Thanh– Bí thư Chi đoàn ấp 6

Những ngày đầu năm 1950, bầu trời Sài Gòn như bị phủ một tầng mây u ám của chính sách khủng bố. Thực dân Pháp và chính quyền bù nhìn liên tiếp bắt giữ hàng loạt học sinh, sinh viên yêu nước, đóng cửa trường học, đàn áp mọi tiếng nói đòi tự do. Phong trào bãi khóa lan rộng từ trường Pétrus Ký đến các trường Gia Long, Nguyễn Văn Khuê, Huỳnh Khương Ninh… Tiếng hô “Trả tự do cho học sinh bị bắt!”, “Đảm bảo an ninh cho học đường!” vang vọng khắp các con phố.

Sáng ngày 9 tháng 1 năm 1950, hơn sáu nghìn học sinh, sinh viên và giáo viên đã tập trung thành đoàn biểu tình hùng hậu. Họ kéo đến Nha Học chánh Nam phần rồi tiến về dinh Thủ hiến, giương cao biểu ngữ, quyết tâm đòi quyền lợi chính đáng. Không khí căng thẳng đến tột độ. Lực lượng cảnh sát, công an Bình Xuyên và lính lê dương được huy động dày đặc, vây chặt đoàn người từ ba phía. Dùi cui, gậy gộc, vòi rồng phun nước, lựu đạn cay… liên tục giáng xuống đầu những thân hình tuổi trẻ còn non nớt.

Giữa khung cảnh hỗn loạn ấy, một chàng trai cao lớn, mang kính cận, luôn xuất hiện ở hàng đầu. Đó chính là Trần Văn Ơn, học sinh lớp Seconde trường Pétrus Ký, quê xã Phước Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre. Anh sinh ngày 29 tháng 5 năm 1931 trong một gia đình công chức nghèo có truyền thống yêu nước. Dù đang chuẩn bị thi tú tài, anh vẫn không ngần ngại đứng ra dẫn dắt nhóm học sinh trường mình tham gia phong trào. Khi đoàn biểu tình bị dồn vào thế bí, Trần Văn Ơn cùng một số bạn lớn tuổi lập thành hàng rào sống, giơ lưng hứng chịu những trận mưa dùi cui để che chở cho các em nhỏ và nữ sinh phía sau.

Trong lúc hỗn loạn, một nữ sinh trường Gia Long tên Tạ Thị Thâu bị cảnh sát đánh ngất xỉu. Trần Văn Ơn không chần chừ, cùng một người bạn khiêng chị em vượt qua đống củi chất sát hàng rào để thoát thân. Chính khoảnh khắc ấy, tiếng súng nổ. Viên đạn của kẻ thù đã xuyên vào thân thể anh. Dù vết thương chí mạng, anh vẫn còn kịp nói với đồng đội những lời cuối cùng: “Anh em kết chặt hàng ngũ, cố gắng lên…”. Trần Văn Ơn được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy và trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút chiều cùng ngày, khi chưa tròn 19 tuổi.

Cái chết của người học sinh anh hùng đã làm náo động cả Sài Gòn. Hàng trăm học sinh túc trực canh giữ thi thể anh tại bệnh viện, không cho địch phi tang. Ngày 12 tháng 1 năm 1950, đám tang Trần Văn Ơn biến thành cuộc biểu dương lực lượng khổng lồ với sự tham gia của hàng trăm nghìn người thuộc mọi tầng lớp. Từ học sinh, công nhân, trí thức đến bà con lao động, tất cả đều xuống đường, biến nỗi đau thành sức mạnh, biến nước mắt thành lời thề quyết tâm đánh đuổi thực dân.

Sự hy sinh của Trần Văn Ơn không chỉ là mất mát của một gia đình, một trường học, mà trở thành ngòi pháo kích động phong trào học sinh – sinh viên cả nước. Đại hội toàn quốc Liên đoàn Thanh niên Việt Nam tháng 2 năm 1950 tại Việt Bắc đã quyết định lấy ngày 9 tháng 1 hằng năm làm Ngày truyền thống Học sinh – Sinh viên Việt Nam. Năm 2000, Nhà nước truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hôm nay, hơn bảy mươi sáu năm đã trôi qua, nhưng hình ảnh người học sinh Sài Gòn hiên ngang trước họng súng vẫn sống mãi. Trần Văn Ơn đã chứng minh rằng tuổi trẻ không bao giờ khuất phục trước bạo lực và bất công. Tinh thần ấy đang được thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay tiếp nối trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong việc lưu giữ và lan tỏa những câu chuyện thời hoa lửa.

Chúng ta – những người con của thế hệ hòa bình – xin khắc ghi lời thề của người anh hùng:

“Chết vì Tổ quốc! Chết nhưng vẫn sống!”.