Học sinh đến thắp hương tưởng niệm

Mỗi chiến thắng trong lịch sử đều được tạo nên từ sự đóng góp của rất nhiều con người. Với Chiến thắng Điện Biên Phủ, đó là hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã vượt qua gian khổ để chiến đấu vì độc lập dân tộc. Trong số đó, Trần Can là một người để lại dấu ấn đặc biệt. Ông vừa là người lính dũng cảm, vừa là người chỉ huy tận tâm và cuối cùng hy sinh ngay trước thời khắc chiến thắng.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Ông nhập ngũ năm 1951 và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong những năm tháng chiến đấu, ông luôn thể hiện sự kiên cường và tinh thần trách nhiệm.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Trong trận đánh ở Bản Hoa, ông làm nhiệm vụ xung kích. Ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, mở đường cho đơn vị tiến công.

Khi tiểu đội bị thương vong, ông vẫn không lùi bước. Trần Can phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác và trực tiếp dẫn đầu tổ chiến đấu. Tổ của ông đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng.

Những thành tích ấy giúp Trần Can được tin tưởng giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng. Ông thuộc Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, một đơn vị có truyền thống chiến đấu dũng cảm.

Cuối năm 1953, khi quân ta chuẩn bị mở Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị Trần Can nhận nhiệm vụ kéo pháo. Những khẩu pháo phải được đưa qua rừng núi bằng sức người. Đường đi khó khăn, trong khi máy bay địch liên tục đánh phá.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo được đưa vào trận địa. Sau đó, do thay đổi phương án tác chiến, quân ta phải kéo pháo ra.

Trong lúc rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách gặp nguy hiểm. Máy bay địch ném bom napalm, làm cỏ cháy dữ dội. Pháo địch cũng bắn chặn đường.

Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cùng tham gia. Trong hoàn cảnh khó khăn, mọi người vẫn cố gắng đưa pháo vượt qua đoạn dốc. Cuối cùng, các khẩu pháo được cứu an toàn.

Sau nhiệm vụ, Trung đoàn 209 có 25 người hy sinh và 95 người bị thương. Đại đội 366 được trao Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, trận Him Lam bắt đầu. Tiểu đoàn 130 được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta bắt đầu bắn vào cứ điểm.

Sau đó, bộ binh tiến lên. Các chiến sĩ sử dụng bộc phá mở cửa qua hàng rào. Đại đội 366 của Trần Can nhanh chóng xung phong đánh chiếm tiền duyên.

Hai mũi tiến công phát triển lên mỏm 3. Tuy nhiên, lô cốt số 6 vẫn bắn chặn quyết liệt. Trần Can cùng đồng đội tiếp tục tiến công.

Với quyết tâm cao, quân ta từng bước làm chủ cứ điểm. Lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Đây là một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của trận mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trần Can sau đó tiếp tục chiến đấu trong những trận đánh tiếp theo. Ông đã đi qua nhiều giai đoạn của chiến dịch và luôn giữ vững tinh thần của người lính.

Ngày 7-5-1954, ông hy sinh. Cũng trong ngày ấy, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc bằng thắng lợi của quân ta.

Ông đã không được chứng kiến trọn vẹn giây phút chiến thắng, nhưng cuộc đời chiến đấu của ông đã góp phần tạo nên thắng lợi ấy. Từ một người lính trẻ, Trần Can trưởng thành thành một cán bộ chỉ huy dũng cảm và cuối cùng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Nhắc đến Trần Can là nhắc đến một thế hệ đã sống và chiến đấu với lý tưởng cao đẹp. Câu chuyện về ông giúp thế hệ hôm nay thêm hiểu, thêm trân trọng giá trị của hòa bình và độc lập.