HỒI KÝ VỀ LIỆT SỸ NGUYỄN NHƯ THANH QUA LỜI KỂ CỦA BÀ VÕ THỊ HẢI

Những ngày tháng bảy, bà Võ Thị Hải lại mang bó hoa trắng đến Nghĩa trang Liệt sỹ huyện Nghi Lộc thăm người chồng đầu tiên của mình - liệt sỹ Nguyễn Như Thanh.

Bà Hải năm nay đã già. Mái tóc bạc trắng theo thời gian. Cuộc sống hiện tại của bà đã có một gia đình mới, có con cháu quây quần. Nhưng sâu trong ký ức, hình bóng người lính năm xưa vẫn chưa bao giờ phai nhạt.

Ông Nguyễn Như Thanh sinh năm 1955 tại quê nhà Nghi Thịnh. Ông lớn lên trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh. Người thanh niên ấy hiền lành, ít nói nhưng luôn sống trách nhiệm với gia đình và quê hương.

Bà Hải quen ông từ khi còn trẻ. Tình yêu của họ bắt đầu từ những ngày cùng đi làm đồng, cùng đứng trú mưa dưới mái hiên hợp tác xã. Thời ấy nghèo khó, một lời hỏi han cũng đủ khiến người ta nhớ thương. Cuộc sống vợ chồng chưa kịp yên ổn thì năm 1975, ông Nguyễn Như Thanh tự nguyện lên đường nhập ngũ tại Nghệ An. Ngày tiễn chồng đi, bà Hải vẫn nhớ chiếc áo bộ đội còn thơm mùi vải mới và ánh mắt ông nhìn mình rất lâu trước lúc bước lên xe. Những lần về phép ngắn ngủi, bà bịn rịn nhìn ông đến khi bóng ông xa dần. Sau giải phóng, ông tiếp tục chiến đấu tại mặt trận Tây Nam chống quân Pol Pot để bảo vệ biên giới Tổ quốc.

Bà Hải kể rằng ngày ấy bà từng mong chiến tranh qua nhanh để vợ chồng có một mái nhà nhỏ và vài đứa trẻ chạy chơi ngoài sân. Nhưng ước mơ giản dị ấy đã không thành. Năm 1978, ông Nguyễn Như Thanh anh dũng hy sinh nơi mặt trận Tây Nam. Ngày giấy báo tử được gửi về quê, bà Hải như chết lặng. Người chồng bà đợi chờ đã mãi mãi nằm lại tuổi hai mươi ba. Trong căn nhà nhỏ hôm ấy chỉ còn tiếng khóc nghẹn của người mẹ già và bàn thờ phủ khói nhang, không tấm ảnh thờ. Sau này, ảnh thờ của ông được 1 hoạ sĩ phác hoạ lại. Nhiều năm sau, phần mộ ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sỹ huyện Nghi Lộc.

Thời gian trôi đi, rồi bà Hải cũng bước tiếp cuộc đời mình. Người thân động viên bà đi thêm bước nữa để có chỗ dựa và một mái ấm về sau. Bà đã có gia đình mới, có con cháu, có cuộc sống bình yên như bao người phụ nữ khác. Nhưng bà bảo, có những ký ức không phải để quên.

Mỗi năm đến ngày thương binh liệt sỹ, bà vẫn lặng lẽ đến nghĩa trang thắp cho ông nén hương. Người chồng năm ấy không còn hiện diện trong cuộc sống hiện tại của bà, nhưng vẫn là một phần thanh xuân không thể tách rời. Ngoài nghĩa trang, nắng chiều phủ vàng lên những hàng cây. Giữa hàng ngàn ngôi mộ liệt sỹ nằm im lặng, câu chuyện về người lính Nguyễn Như Thanh vẫn còn được kể lại như một ký ức thiêng liêng của thời hoa lửa - một thời mà biết bao người đã gửi lại tuổi trẻ của mình cho đất nước.