Hồi ức xưa, cảm xúc nay của Trung tướng, Anh hùng Đoàn Sinh Hưởng

Đoàn Sinh Hưởng (sinh 1949) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Trung tướng, là tiến sĩ Khoa học quân sự, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Tư lệnh Binh chủng Tăng - Thiết giáp, nguyên Tư lệnh Quân khu 4 (2005–2009).

Sinh ngày: 20 tháng 8 năm 1949 Quê quán: xã Bình Ngọc, huyện Hải Ninh (nay là phường Móng Cái 1), tỉnh Quảng Ninh

Ông sinh năm 1949, tại phường Bình Ngọc, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, nhập ngũ ngày 28 tháng 9 năm 1966.

Năm 1968, trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, Đoàn Sinh Hưởng là Tiểu đội trưởng kiêm Trung đội phó Đại đội súng cối 82 ly thuộc Trung đoàn 88. Ông đã trực tiếp chiến đấu 4 trận, đánh sập 5 lô cốt, phá hủy 1 đại liên, tiêu diệt 15 lính Mỹ, được tặng danh hiệu "Dũng sỹ diệt Mỹ", "Dũng sĩ diệt xe cơ giới", "Chiến sỹ thi đua". Ông được phong tặng danh hiệu "Dũng sĩ diệt Mỹ" và được kết nạp Đảng ngay tại trận địa khi mới 19 tuổi. Sau đó, ông được điều về hậu phương để đào tạo thành lính xe tăng.

Tháng 5-1974, trong trận tiến công cụm cứ điểm Đăk Pét ở Bắc Tây Nguyên, Đoàn Sinh Hưởng là Đại đội trưởng đại đội xe tăng số 9, ông đã chỉ huy đơn vị yểm trợ đắc lực cho bộ binh tiêu diệt địch. Xe tăng T-54 mang số hiệu 980 của ông đã diệt 10 lô cốt, 1 khẩu pháo 105mm, bắt sống 10 lính.

Trong chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975, Đoàn Sinh Hưởng dẫn đầu đơn vị thọc sâu, tiến công mãnh liệt vào Sư đoàn 23 địch giữa ban ngày, tạo thuận lợi cho bộ binh tiêu diệt căn cứ địch, bắt sống Tỉnh trưởng tỉnh Đăk Lắk. Xe tăng của ông đã tiêu diệt hàng chục bộ binh địch, bắn cháy 2 xe bọc thép M113, 1 xe tăng M41, 5 xe quân sự. Tiếp đó Đoàn Sinh Hưởng chỉ huy đơn vị đánh vào thị xã Cheo Reo, lấy xe địch đánh địch, góp phần cùng bộ binh tiêu diệt toàn bộ quân địch rút chạy trên đường số 7. Trong trận này ông diệt 10 xe vận tải và 2 xe tăng.

Ngày 1/4/1975, Đoàn Sinh Hưởng cùng đơn vị tiến vào giải phóng thị xã Tuy Hòa, thị trấn Tuy An, sân bay Đông Tác (Phú Yên). Xe tăng của ông đã dùng 4 quả pháo đánh tan 1 trận địa pháo 105mm gồm 4 khẩu, bắn cháy 1 tàu chiến và 1 xuồng chiến đấu tại cửa biển Tuy Hòa.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, Đoàn Sinh Hưởng chỉ huy Đại đội xe tăng 9 trong đội hình thọc sâu của Quân đoàn 3 tiến vào nội đô Sài Gòn. Sáng ngày 29/4/1975, đội hình 4 xe tăng do Đoàn Sinh Hưởng chỉ huy gặp đoàn 24 xe tăng, thiết giáp của địch. Phân đội xe tăng do Đoàn Sinh Hưởng chỉ huy sau ít phút chiến đấu đã tiêu diệt 12 chiếc, 12 chiếc còn lại bị bị bắt sống.

Từ năm 1968 đến mùa Xuân năm 1975, Đoàn Sinh Hưởng tham gia nhiều chiến dịch lớn, tiêu biểu là: Đường 9 - Khe Sanh (Quảng Trị), Tây Nguyên, Trung Trung Bộ và Chiến dịch Hồ Chí Minh. Ông được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công hạng Nhì, 2 Huân chương chiến công hạng Ba, 2 lần là "Chiến sỹ thi đua" và nhiều phần thưởng khác. Năm 1975, ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND (tháng 9-1975), khi vừa tròn 26 tuổi.

Ông là hậu duệ của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài, danh thần dưới triều vua Trần Anh Tông

Chiến thắng ngày 30.4.1975 là một dấu mốc lịch sử có ý nghĩa thời đại sâu sắc, đặt nền móng cho 50 năm hòa bình, thống nhất, mở ra tiền đề vững chắc để đất nước kiến thiết và phát triển toàn diện. Để có chiến thắng vẻ vang đó là tinh thần yêu nước quả cảm, không ngại hi sinh, gian khổ của biết bao thế hệ cha ông.

Ở tuổi 76, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Đoàn Sinh Hưởng vẫn nhớ như in những ký ức về một thời hoa lửa.

Ông Hưởng kể, ông bắt đầu lên đường nhập ngũ khi mới 17 tuổi. "Khi đó tôi chỉ cao chừng 1,4m, nặng 48kg, lên đường nhập ngũ (năm 1966), trở thành chiến sĩ Sư đoàn 308 - Đại đoàn quân Tiên phong" - ông Hưởng nói.

Cứ thế, ông ấy trải qua các chiến trường ác liệt, tham gia các chiến dịch Quảng Trị và Đường 9 - Nam Lào, rồi được cử đi học Trường sĩ quan Lục quân 1. Kết thúc khóa học, ông được điều về làm Đại đội trưởng xe tăng thuộc Binh chủng Tăng Thiết giáp, rồi vào chiến trường Tây Nguyên.

Nhắc về những trận đánh mùa xuân năm 1975, ông Hưởng nói: "Trận đánh ở Cầu Bông (TPHCM) là trận đánh đáng nhớ trong cuộc đời binh nghiệp của tôi. Trận Cầu Bông diễn ra sáng 29.4.1975, khi chúng tôi nhận nhiệm vụ từ Quân đoàn giao xuống. Đoàn xe của tôi chỉ còn 4 chiếc khi vào đến khu vực cầu Bông".

Ông nhớ lại, khi đoàn xe tiến đến Cầu Bông, bất ngờ phát hiện một đoàn xe tăng địch gồm 24 chiếc và 2 ô tô vận tải đang dàn đội hình tiến về phía ta. Tình thế lúc đó vô cùng nguy hiểm, lực lượng của ta quá mỏng so với đối phương.

Trong tình huống cấp bách đó, ông đã nhanh chóng hạ lệnh cho đội hình xe lùi lại, ém quân sang hai bên đường. Nếu đối đầu trực diện, với số lượng ít hơn hẳn, chúng ta sẽ gặp bất lợi lớn. Tìm những địa hình có lợi, ém quân hai bên đường sẽ tạo thế bất ngờ và có thể chia cắt đội hình địch.

Khi quan sát đội hình xe tăng của địch đã vượt qua Cầu Bông, chiếc đi đầu cách chừng 500m, ông khai hỏa trước, chiếc đi đầu bốc cháy, quay ngang không đi được nữa.

Sau đó, ông hạ lệnh bắn xe chốt hậu nhưng đạn không trúng. Vì vậy, ông lập tức bắn cái thứ hai, khóa nốt chiếc cuối cùng. Như vậy, đầu bị chặn, đuôi bị khoá, địch bắt buộc phải dàn kéo đội hình ra hai bên để bắn nhau với ta.

Lợi thế bất ngờ trong tay, ông lần lượt điều từng kíp xe men theo địa hình có lợi, vừa áp sát vừa diệt mục tiêu, liên tục khoét sâu đội hình đối phương, tiêu diệt quân địch.

Đây là đòn đánh hiểm nhằm gây rối loạn đội hình địch, khiến chúng mất phương hướng và tinh thần chiến đấu. Quả nhiên, khi hai chiếc xe đầu và cuối bốc cháy, đội hình địch trở nên hoảng loạn, dạt xuống cánh đồng và bắn trả một cách điên cuồng.

Lúc này, với số lượng xe ít hơn nhưng tinh thần chiến đấu của anh em rất cao, lại có lợi thế về địa hình phục kích, ông bình tĩnh chỉ huy từng xe bắn tỉa vào đội hình địch. Cả đội tập trung hỏa lực vào những vị trí xung yếu, hạ gục từng chiếc một.

Khi có tới khoảng 12 chiếc xe địch bị bắn cháy, quân địch hoàn toàn mất khả năng chiến đấu. Chúng bắt đầu hoảng loạn, bỏ xe đầu hàng hoặc tìm cách tháo chạy và bị ta tiêu diệt.

"Chỉ trong hơn một giờ đồng hồ, chúng tôi đã giữ vững được Cầu Bông, khiến đội hình địch bỏ chạy tán loạn", ông Hưởng nhớ lại và cho biết, sau trận đánh, đại đội đã củng cố đội hình và tiếp tục tiến đánh vào trại Quang Trung của địch và sau đó đánh vào ngã tư Bẩy Hiền và Lăng Cha Cả, sân bay Tân Sơn Nhất và Bộ Tổng Tham mưu ngụy.

Từ những chiến công lập được, ông Đoàn Sinh Hưởng nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 1975 lúc 26 tuổi khi mang quân hàm Thiếu úy, Đại đội trưởng Đại đội xe tăng 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 273, Quân đoàn 3. Trước đó, ông đã nhận danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ khi vừa tròn 18 tuổi.

Trong đời lính của mình, ông từng giữ cương vị Tư lệnh Binh chủng Tăng Thiết giáp, Tư lệnh Quân khu 4 và mang quân hàm Trung tướng.

Kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Trung tướng Đoàn Sinh Hưởng mong muốn thế hệ trẻ ngày nay cần xác định rõ vai trò và trách nhiệm của mình đối với đất nước.

Ông mong các thế hệ thanh niên, lớp trẻ tận dụng mọi điều kiện để chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức và tu dưỡng bản thân. Đây không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là sứ mệnh của mỗi người trong việc bảo vệ và xây dựng Tổ quốc ngày càng vững mạnh.