Hơn 50.000 lượt người xuống đường đấu tranh vì tự do, hòa bình

Năm 1969, bên cạnh những trận đánh trên chiến trường, phong trào đấu tranh chính trị ở Bình Định tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nhất là tại thị xã, thị trấn và vùng địch kiểm soát. Đây là giai đoạn Nhân dân không chỉ đấu tranh ở nông thôn, vùng giải phóng mà còn trực tiếp xuống đường ngay trong lòng đô thị, quận lỵ, nơi địch đang ra sức kìm kẹp.

Từ ngày 23 đến 30/5/1969, nhân ngày lễ Phật Đản, hơn 50.000 lượt đồng bào, giáo lượng ở thị xã, thị trấn và quận lỵ trong tỉnh đã xuống đường đấu tranh. Những yêu cầu được nêu lên rất rõ ràng: đòi tự do tín ngưỡng, trả tự do cho Hòa thượng Thích Thiện Minh, đòi dân sinh, dân chủ, chấm dứt chiến tranh, hòa bình, thương lượng và chấp nhận 10 điểm của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Tại Quy Nhơn, cuộc rước Phật ở chùa Long Khánh đã thu hút hơn 30.000 lượt đồng bào các tầng lớp tham gia. Đây không chỉ là một sinh hoạt tôn giáo, mà còn trở thành cuộc biểu dương lực lượng chính trị rộng lớn, thể hiện khát vọng hòa bình và ý chí phản đối chiến tranh của Nhân dân.

Đặc biệt, ngày 30/5/1969, tất cả các trường học, chợ búa, nghiệp đoàn đều bãi khóa, bãi chợ, đình công. Khoảng 10.000 lượt người xuống đường, làm cho phong trào đấu tranh lan rộng từ giới tu hành, đồng bào Phật tử đến học sinh, tiểu thương, công nhân và các tầng lớp lao động.

Cùng với đấu tranh chính trị, mũi binh vận cũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Trong năm 1969, tại Quy Nhơn, Phù Mỹ, Hoài Nhơn, đã có hơn 50 vụ phản chiến trong hàng ngũ binh lính, làm 196 tên bỏ hàng ngũ, trong đó có 20 sĩ quan Mỹ và ngụy. Phong trào còn làm tan rã nhiều trung đội thanh niên chiến đấu, dân vệ, phòng vệ dân sự và các đoàn “bình định”.

Những kết quả ấy cho thấy sức mạnh của phong trào cách mạng Bình Định không chỉ nằm ở mặt trận quân sự, mà còn ở sức đấu tranh chính trị và binh vận rộng khắp. Từ đường phố Quy Nhơn đến các quận lỵ, từ đồng bào Phật tử đến học sinh, công nhân, tiểu thương, Nhân dân Bình Định đã cùng nhau cất lên tiếng nói đòi tự do, hòa bình, dân sinh, dân chủ.

Nhìn lại những năm tháng “hoa lửa”, phong trào đấu tranh tháng 5/1969 là một dấu mốc đáng nhớ. Đó là hình ảnh một Bình Định kiên cường, nơi Nhân dân trong vùng địch kiểm soát vẫn không sợ hãi, vẫn xuống đường đấu tranh, góp phần làm lung lay bộ máy chiến tranh và bình định của Mỹ - ngụy trên quê hương.