Anh hùng Lực lượng vũ trang

HỒNG GẤM — NGƯỜI CON GÁI 19 TUỔI Ở LẠI MỘT MÌNH ĐỂ HAI ĐỒNG ĐỘI CHẠY THOÁT

Nữ anh hùng quân đội đầu tiên của tỉnh Tiền Giang; tham gia cách mạng từ năm 16 tuổi; hy sinh lúc 19 tuổi sau khi một mình chiến đấu với hai trực thăng địch, bắn rơi một chiếc, để đồng đội thoát lui. Tên chị được đặt cho Đại đội nữ đầu tiên ở miền Nam, cho trường học và đường phố tại nhiều tỉnh thành

Đồng Tháp11/05/2026TRẦN THỊ NGỌC ÂN2 lượt xem0 lượt chia sẻ

HỒNG GẤM — NGƯỜI CON GÁI 19 TUỔI Ở LẠI MỘT MÌNH ĐỂ HAI ĐỒNG ĐỘI CHẠY THOÁT

Hôm đó là ngày 18-4-1970. Ba người đang đi mua thức ăn trữ cho trung đội thì hai chiếc trực thăng HU1A sà xuống thấp. Lê Thị Hồng Gấm nhìn hai người đồng đội, rồi nói: [trích dẫn minh hoạ] "Tôi có thể chạy thoát được nhưng nguy hiểm cho hai chị. Nếu cả ba cùng ở lại chiến đấu thì không đủ vũ khí. Tôi ở lại chiến đấu, thu hút hỏa lực, còn hai chị chạy thoát ngay đi." Hai người chạy vào vườn. Cô gái 19 tuổi ở lại một mình với khẩu AR 15, giữa cánh đồng trống, cách căn cứ địch 500 mét — và bắt đầu chiến đấu.

Lê Thị Hồng Gấm sinh năm 1951 tại xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho. Lớn lên gần kề căn cứ Đồng Tâm của Sư đoàn 9 Mỹ, nghe kể về Thủ Khoa Huân, về Trần Xuân Hòa từ nhỏ, chị tham gia cách mạng tháng 12-1967 khi vừa 16 tuổi. Công việc đầu tiên là giao liên xã — nghe có vẻ đơn giản, nhưng trên địa bàn Long Hưng, nơi địch thường xuyên đánh phá ác liệt, mỗi chuyến đi là một lần đánh cược với tính mạng. Có ngày chị phải chạy đến 7–10 chuyến. Tổ giao liên dần dần hy sinh hết, đến cuối năm 1968 chỉ còn mình chị — nhưng chị vẫn đảm nhận đủ các chuyến. Tháng 12-1968, chị được chỉ định làm Xã đội phó xã Long Hưng.

Tháng 8-1969, chị được điều về làm Trung đội phó du kích vành đai Bình Đức — sát nách thị xã Mỹ Tho, một trong những vùng chiến đấu khốc liệt nhất. Trong vòng chưa đầy một năm, chị cùng đồng đội đánh 49 trận, diệt và làm bị thương 217 tên địch trong đó có 22 lính Mỹ, bắn rơi 1 máy bay, thu 4 súng. Chị còn phối hợp xây dựng 5 trung đội dân quân tự vệ và 5 tổ du kích xã dọc Mặt trận vành đai Bình Đức. Đến tháng 3-1970, riêng chị trực tiếp tham gia trên 10 trận, diệt 63 tên địch, bắn rơi thêm 11 máy bay.

Rồi đến ngày 18-4-1970. Hai chiếc HU1A xả đạn uy hiếp, loa kêu gọi đầu hàng. Hồng Gấm bình tĩnh nhắm thẳng, bóp cò — một chiếc trực thăng bốc cháy rơi tại chỗ. Chiếc còn lại gọi thêm quân đến bao vây. Chị tiếp tục chiến đấu dù bị thương nặng, máu tuôn xối xả — tỳ vai, quỳ gối, bắn hạ thêm địch, đẩy lui từng đợt xung phong. Đến khi súng hết đạn, chị dồn hết sức tàn đập gãy khẩu súng carbine — quyết không để vũ khí lọt vào tay địch. Rồi một loạt đạn nổ. Lê Thị Hồng Gấm hy sinh, vừa tròn 19 tuổi.

Ngày 20-9-1971, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng chị danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân — nữ anh hùng quân đội đầu tiên của tỉnh Tiền Giang. Chị còn được trao 3 bằng Dũng sĩ diệt Mỹ, 1 bằng Dũng sĩ diệt máy bay và Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ngày 22-2-1972, Đại đội nữ Lê Thị Hồng Gấm được thành lập tại Quảng Ngãi — đại đội nữ đầu tiên ở miền Nam trong kháng chiến — mang tên chị như một lời thề tiếp bước. Tên chị được đặt cho đường phố và trường học tại Tiền Giang, TP.HCM và Đồng Nai. Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết bài Những cánh chim Hồng Gấm để hình ảnh người con gái Long Hưng còn lại mãi với thời gian.

Lê Thị Hồng Gấm sống 19 năm, chiến đấu 3 năm, và chọn ở lại một mình trong giây phút cuối để hai người đồng đội được sống. Đó là tất cả những gì cần biết về chị.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
HỒNG GẤM — NGƯỜI CON GÁI 19 TUỔI Ở LẠI MỘT MÌNH ĐỂ HAI ĐỒNG ĐỘI CHẠY THOÁT | Câu chuyện thời hoa lửa