Hộp Diêm Cuối Cùng
Trong những ngày ẩn mình dài trong rừng, một hộp diêm gần cạn trở thành thứ quý giá để duy trì sự sống. Mỗi que diêm được dùng đều mang theo sự cân nhắc và hy vọng.
Trần Văn Độ cùng tổ trinh sát phải bám trụ trong rừng nhiều ngày để theo dõi tình hình. Họ không thể nhóm lửa lớn, không thể để lộ khói hay ánh sáng. Trong túi của Độ có một hộp diêm nhỏ, bên trong chỉ còn vài que. “Dùng phải tính từng que,” tổ trưởng dặn. Những ngày đầu, họ vẫn chịu được. Nhưng đến ngày thứ ba, mưa kéo dài, quần áo ẩm lạnh, thức ăn nguội tanh, không thể ăn nổi nếu không hâm nóng. Độ mở hộp diêm, đếm:
“Còn năm que…” Mọi người nhìn nhau. Không ai nói gì. Cuối cùng, họ quyết định chỉ dùng khi thật cần thiết. Đêm đó, một người trong tổ bị lạnh run, có dấu hiệu sốt. Tổ trưởng gật đầu. “Dùng một que.” Độ lấy một que diêm, che kín trong hai bàn tay, quẹt nhẹ. Ánh lửa bùng lên, nhỏ bé nhưng quý giá. Họ nhanh chóng nhóm một ngọn lửa thật nhỏ, đủ để hâm nóng ít thức ăn và sưởi tạm. “Đừng để lộ ánh sáng,” ai đó nhắc. Sau vài phút, họ dập lửa. Một que diêm đã hết. Ngày hôm sau, trời vẫn mưa. Cái lạnh ngấm sâu hơn. Độ mở hộp:
“Còn bốn…” Anh đóng lại ngay. Một người nói:
“Hay dùng thêm một que nữa?” Tổ trưởng lắc đầu:
“Chưa cần.” Mỗi quyết định đều phải cân nhắc. Đến ngày thứ năm, khi nhiệm vụ gần hoàn thành, họ mới dùng thêm một que nữa để hâm lại chút thức ăn cuối cùng. “Còn ba…” – Độ nói. Khi rút lui, họ vẫn giữ lại ba que diêm chưa dùng. “Để phòng khi cần,” tổ trưởng nói. Nhưng cuối cùng, họ không phải dùng đến. Khi trở về đơn vị, Độ nhìn lại hộp diêm. Những que diêm còn lại nằm yên, như chưa từng trải qua những ngày căng thẳng. Một người đùa:
“Giữ làm kỷ niệm đi.” Độ gật đầu. Nhiều năm sau, Trần Văn Độ vẫn giữ hộp diêm ấy. Ông nói, điều ông nhớ nhất không phải là những que đã dùng, mà là những que chưa dùng. “Vì mỗi que diêm,” ông nói, “là một lựa chọn.” Trong thời hoa lửa, đôi khi không phải thứ mình có, mà là cách mình dùng nó, mới quyết định mình có thể đi được bao xa.
