HQ-604 – CON TÀU MANG THEO TUỔI TRẺ RA BIỂN
ó những con tàu chỉ được nhớ đến bởi số hiệu. Nhưng cũng có những con tàu, chỉ cần nhắc đến tên, cả một trang lịch sử lại hiện về. HQ-604 là một con tàu như thế.

Nhắc đến HQ-604 là nhắc đến một chuyến đi không trở lại.
Nhắc đến HQ-604 là nhắc đến những người lính đã gửi lại tuổi thanh xuân giữa biển trời Trường Sa.
Và nhắc đến HQ-604 cũng là nhắc đến một trong những ngày đau thương nhưng bất khuất của lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam.
Ngày 11 tháng 3 năm 1988, tàu HQ-604 rời Cam Ranh.
Trên con tàu ấy có những người lính của Lữ đoàn 125, có lực lượng công binh thuộc Trung đoàn Công binh 83 và lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ đảo.
Họ lên đường đến khu vực Gạc Ma – Cô Lin – Len Đao.
Đó là một hành trình đặc biệt.
Nhiệm vụ của họ là đưa vật liệu ra biển, xây dựng công trình và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.
Những người lính trên tàu phần lớn còn rất trẻ.
Họ là những người lính công binh.
Công việc của họ là xây dựng.
Là chuyển vật liệu.
Là dựng công trình giữa những bãi đá chìm giữa biển.
Họ không phải những người được chuẩn bị để bước vào một cuộc đối đầu với những tàu chiến được trang bị hỏa lực mạnh.
Nhưng lịch sử đôi khi không cho con người quyền lựa chọn.
Và ngày 14 tháng 3 năm ấy đã trở thành một ngày như vậy.
Trong đêm 13 tháng 3, HQ-604 tiến vào khu vực Gạc Ma.
Những người lính bắt đầu chuyển vật liệu từ tàu lên bãi.
Giữa biển khơi, mỗi chuyến xuồng đi vào bãi đá là một chuyến đi mang theo công sức và hy vọng.
Họ hiểu rằng việc xây dựng trên các bãi đá giữa Trường Sa không hề đơn giản.
Những bãi đá ấy có khi chỉ nhô lên khi thủy triều xuống.
Biển rộng.
Sóng lớn.
Điều kiện sinh hoạt thiếu thốn.
Nhưng những người lính vẫn làm nhiệm vụ.
Họ làm việc trong đêm.
Và khi bình minh đến, họ vẫn đứng đó.
Lá cờ Tổ quốc được cắm trên bãi đá.
Một lá cờ nhỏ giữa biển khơi rộng lớn.
Nhưng ý nghĩa của nó thì không hề nhỏ.
Bởi đó là biểu tượng của chủ quyền.
Là dấu hiệu khẳng định rằng nơi đây có sự hiện diện của người Việt Nam.
Và những người lính đứng bên lá cờ ấy đã hiểu rõ trách nhiệm của mình.
Rạng sáng 14 tháng 3.
Không khí trên vùng biển Gạc Ma trở nên căng thẳng.
Các tàu chiến Trung Quốc áp sát.
Những người lính Việt Nam đứng trước một tình thế vô cùng nguy hiểm.
Nhưng họ vẫn giữ vị trí.
Ở trên bãi đá, những người lính bảo vệ lá cờ.
Ở dưới tàu, những người lính HQ-604 tiếp tục ở trong tình trạng sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Không ai có thể nghĩ rằng chỉ ít giờ sau, con tàu này sẽ nằm lại dưới đáy biển.
Và nhiều người trong số những người đang có mặt trên tàu sẽ mãi mãi không trở về.
Khi tiếng súng vang lên, mọi thứ diễn ra rất nhanh.
Những người lính Việt Nam phải đối mặt với một lực lượng có vũ khí mạnh hơn.
Nhưng họ không bỏ vị trí.
Ở Gạc Ma, những người lính đứng thành vòng tròn bảo vệ lá cờ.
Trong đó có thiếu úy Trần Văn Phương.
Câu chuyện về người lính ấy đã trở thành một phần không thể nào quên của lịch sử Gạc Ma.
Còn ở HQ-604, con tàu và những người trên tàu cũng đang đối diện với giờ phút sinh tử.
Pháo kích bắt đầu.
HQ-604 bị trúng đạn.
Con tàu bị hư hỏng nặng.
Nhưng những người lính vẫn cố gắng thực hiện nhiệm vụ.
Giữa biển khơi, họ không có nhiều lựa chọn.
Một con tàu vận tải.
Một lực lượng chủ yếu là công binh.
Một nhiệm vụ xây dựng.
Nhưng trong khoảnh khắc ấy, tất cả đã trở thành những người lính bảo vệ Tổ quốc.
HQ-604 chìm.
Con tàu mang theo nhiều người lính xuống biển.
Có người hy sinh.
Có người bị thương.
Có người may mắn sống sót.
Nhưng với những người trở về, ký ức về con tàu ấy không bao giờ chìm.
Nó vẫn tồn tại trong ký ức.
Trong những câu chuyện được kể lại.
Trong những cuộc gặp gỡ của những người đồng đội.
Và trong những ngày tháng Ba hằng năm.
Nhiều năm sau, mô hình HQ-604 được sử dụng trong các lễ tưởng niệm.
Trên mô hình con tàu ấy, người ta đặt bài vị của 64 liệt sĩ.
Một hình ảnh khiến nhiều người không khỏi xúc động.
Bởi HQ-604 khi ấy không còn chỉ là một con tàu.
Nó trở thành một biểu tượng.
Biểu tượng của những người lính đã nằm lại.
Biểu tượng của một thế hệ đã đi qua chiến tranh.
Và biểu tượng của một lời nhắc nhở về chủ quyền biển đảo.
Có lẽ, điều khiến người ta xúc động nhất khi nhắc đến HQ-604 không phải là con tàu đã bị chìm.
Mà là những con người từng ở trên đó.
Họ từng có quê hương.
Có cha mẹ.
Có anh em.
Có những người thân đang chờ.
Có những ước mơ riêng.
Có những ngày mai mà họ chưa kịp sống.
Nhưng ngày mai ấy đã dừng lại trên biển.
Từ đó, HQ-604 trở thành một phần của ký ức dân tộc.
Con tàu nằm lại dưới đáy biển.
Nhưng những người lính trên tàu không nằm lại trong quên lãng.
Tên tuổi của họ vẫn được nhắc đến.
Những câu chuyện về họ vẫn được kể.
Và mỗi năm, khi tháng Ba trở về, người Việt Nam lại hướng về biển.
Hướng về Gạc Ma.
Hướng về HQ-604.
Hướng về những người đã nằm lại.
Một con tàu đã chìm.
Nhưng một biểu tượng thì không bao giờ chìm.
Bởi trên con tàu ấy, những người lính đã mang theo tuổi trẻ của mình.
Và gửi lại cho Tổ quốc một điều lớn lao hơn tất cả:
Đó là sự hy sinh vì chủ quyền biển đảo quê hương.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.



