Hùm xám Bắc Sơn Chu Văn Tấn
"Hùm xám Bắc Sơn" Chu Văn Tấn (1910 – 1984) là một trong những vị tướng huyền thoại, người anh cả của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam thời kỳ tiền khởi nghĩa. Xuất thân từ một thanh niên dân tộc Nùng tại vùng núi lạng Sơn, ông đã xây dựng và chỉ huy đội Cứu quốc quân – tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam, trở thành nỗi khiếp sợ của thực dân Pháp trên chiến trường Đông Bắc.
Nguồn gốc của biệt danh "Hùm xám Bắc Sơn"
Biệt danh này do chính kẻ thù (quân Pháp và tay sai) đặt cho ông vì sự kính sợ trước tài năng quân sự xuất chúng, lối đánh xuất quỷ nhập thần và khả năng sinh tồn phi thường của ông giữa đại ngàn:
Tác chiến du kích đỉnh cao: Bản thân là người miền núi, Chu Văn Tấn thuộc lòng từng hang đá, lối mòn của vùng núi hiểm trở Bắc Sơn - Võ Nhai. Ông thường chỉ huy nghĩa quân ẩn nấp trên các vách đá dựng đứng, bất ngờ dội bão lửa xuống các đoàn xe càn quét của Pháp rồi biến mất không dấu vết.
Bản lĩnh can trường: Trong những giai đoạn bị vây quét ngặt nghèo nhất, khi thực dân Pháp treo thưởng lớn để lấy đầu "Chu Văn Tấn", ông vẫn ung dung dẫn đầu đội du kích di chuyển xuyên rừng, vượt qua các vòng vây dày đặc của giặc như một con hổ xám tinh khôn bá chủ rừng sâu.
Những chiến công chiến lược vang dội
Lãnh đạo Khởi nghĩa Bắc Sơn (1940): Khi cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn nổ ra và bị đàn áp khốc liệt, Chu Văn Tấn là người đã kiên cường tập hợp các chiến sĩ còn sót lại để thành lập Đội du kích Bắc Sơn, duy trì ngọn lửa cách mạng.
Thành lập Cứu quốc quân: Ông trực tiếp tham gia chỉ huy Trung đội Cứu quốc quân 1 và 2. Dưới sự lãnh đạo của ông, lực lượng vũ trang non trẻ đã bẻ gãy nhiều cuộc càn quét quy mô lớn của phát xít Nhật và thực dân Pháp vào căn cứ địa cách mạng.
Hợp nhất lực lượng lịch sử: Tháng 5 năm 1945, thực hiện chỉ thị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, Chu Văn Tấn đã chỉ huy lực lượng Cứu quốc quân hợp nhất với Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân (do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy) để thành lập Việt Nam Giải phóng quân.
Vị Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên và Đại tướng tương lai
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Chu Văn Tấn vinh dự được cử giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đầu tiên của chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Năm 1948, trong đợt phong quân hàm chính thức đầu tiên của quân đội ta, ông được phong hàm Thiếu tướng và sau đó được phong quân hàm Thượng tướng vào năm 1959. Ông giữ nhiều trọng trách lớn như Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu Việt Bắc, góp công lớn xây dựng "Thủ đô gió ngàn" thành căn cứ địa bất khả xâm phạm trong suốt cuộc Kháng chiến chống Pháp.
Ý nghĩa lịch sử
"Hùm xám Bắc Sơn" Chu Văn Tấn là biểu tượng rực rỡ của khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam. Bằng trí tuệ, lòng yêu nước nồng nàn và nghệ thuật tác chiến du kích thiên tài, người con của đồng bào Nùng đã chứng minh rằng: khi lòng dân miền núi hòa cùng chí hướng cách mạng của cả dân tộc, núi rừng sẽ biến thành những chiến lũy vững chắc nhất đè bẹp mọi thế lực ngoại xâm.
