“HÙM XÁM” ĐÈO HẢI VÂN – TRỊNH TỐ TÂM

Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trịnh Tố Tâm sinh năm 1945 tại thôn Mỹ Cầu, huyện Ứng Hòa, tỉnh Hà Đông cũ (nay thuộc Hà Nội), vùng đất giàu truyền thống cách mạng. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, sớm mồ côi cha và mất anh trai trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Trịnh Tố Tâm lớn lên với ý chí kiên cường và lòng căm thù giặc sâu sắc. Cậu bé Trịnh Tố Tâm ngày nào đã hun đúc tinh thần yêu nước từ quê hương giàu truyền thống, nơi đi vào âm nhạc qua bài ca huyền thoại “Chiếc gậy Trường Sơn” của nhạc sĩ Phạm Tuyên.

Năm 1965, khi giặc Mỹ trút bom xuống miền Bắc, Trịnh Tố Tâm khi ấy vẫn là học sinh, đã không do dự khoác ba lô tình nguyện bước vào phong trào “Ba sẵn sàng”. Đây là phong trào thi đua yêu nước do Đoàn Thanh niên phát động giữa khói lửa chiến tranh, với khẩu hiệu vang vọng: “Sẵn sàng chiến đấu – Sẵn sàng nhập ngũ – Sẵn sàng đi bất cứ nơi nào Tổ quốc cần”. Không lâu sau, chàng trai trẻ viết đơn nhập ngũ, tình nguyện vào chiến trường miền Nam khốc liệt và được phân công chiến đấu tại mặt trận Trị Thiên – Huế, nơi nổi tiếng là “chảo lửa” trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc.

Từ năm 1967 đến 1970, Trịnh Tố Tâm đã cùng đơn vị tham gia 58 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt 1.500 tên địch trong đó có tới 700 lính Mỹ, đánh phá gần 100 xe quân sự, hàng chục cầu cống, phá tan nhiều kế hoạch của kẻ thù trên tuyến đường chiến lược. Cá nhân ông đã lập nên chiến tích đặc biệt: tiêu diệt 270 tên địch, trong đó có 185 lính Mỹ, trực tiếp bắn rơi và phá hủy 3 máy bay cùng nhiều xe cơ giới.

Khi phát hiện đèo Hải Vân là tuyến vận tải huyết mạch của địch, ông cùng đồng đội mở những đợt đánh phá táo bạo, làm giặc Mỹ chao đảo. Năm 1968, trong một lần trinh sát, Trịnh Tố Tâm phát hiện địch thường tập trung tại điểm cao bên đường lúc gần sáng. Ông lập tức lên kế hoạch cùng tổ đội đặt mìn và tiêu diệt, làm bị thương 60 tên giặc. Đầu năm 1970, với cương vị Đại đội phó, ông chỉ huy đánh trúng điểm đổ quân của Mỹ, tiêu diệt gọn 2 trung đội, khiến kẻ thù vô cùng hoảng loạn.

Với chuỗi thành tích chiến đấu xuất sắc, Trịnh Tố Tâm được tặng danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ đến 53 lần, một con số ít ai sánh kịp. Đồng đội gọi ông là “vua mìn đèo Hải Vân”, còn phía địch thì treo thưởng hậu hĩnh cho bất kỳ ai bắt được “con hùm xám đèo Hải Vân – Trịnh Tố Tâm”. Câu nói huyền thoại của ông: “Tất cả chúng mày đã bị một mình tao bao vây!” đã trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của lính Mỹ.

Năm 1971, khi vừa tròn 27 tuổi, Trịnh Tố Tâm đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và giữ chức Đại đội trưởng Đại đội 21 công binh, Đoàn 4, Quân khu Trị Thiên. Bên cạnh đó, ông còn vinh dự được trao tặng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhất; 13 Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; cùng 3 Huân chương Giải phóng hạng Nhất. Những tấm huân chương ấy là những minh chứng sống động cho một huyền thoại giữa thời đại khói lửa.

Khi đất nước hoàn toàn giải phóng, Anh hùng Trịnh Tố Tâm tiếp tục cống hiến trong thời bình, đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước như: Bí thư Trung ương Đoàn, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội. Trên cương vị là người đứng đầu tổ chức Đoàn, ông đã trở thành biểu tượng truyền cảm hứng cho thế hệ thanh niên Việt Nam, một người thủ lĩnh trẻ trung, tâm huyết, tận tụy với công việc và cháy bỏng tình yêu đất nước.

Dù đã rời xa chiến trường, nhưng tinh thần chiến binh trong ông chưa bao giờ tắt. Anh hùng Trịnh Tố Tâm ra đi ở tuổi 51 do căn bệnh ác tính, hậu quả của ảnh hưởng của chất độc hóa học trong những năm tháng ở chiến trường. Sự ra đi của ông đã để lại nỗi tiếc thương vô hạn trong lòng đồng đội, người thân và biết bao thế hệ trẻ.