HƯƠNG HOA SỮA GIỮA VÙNG "TỌA ĐỘ CHẾT"
Trong tâm tưởng của bác Trần Văn Thắng (Trinh sát pháo binh, Sư đoàn 361), mùa đông năm 1972 ở Hà Nội không chỉ có cái lạnh tê tái của gió mùa Đông Bắc, mà còn là một mùa đông rực lửa. Những đêm tháng Chạp ấy, bầu trời Thủ đô không bao giờ tối hẳn; nó luôn bị xé toạc bởi những quầng lửa của tên lửa SAM-2 và ánh chớp của bom B-52 rải thảm.
Bác Thắng khi ấy là một chiến sĩ trinh sát trẻ, nhận nhiệm vụ đóng quân mật ở một khu vườn lớn ven làng Ngọc Hà để quan sát hướng bay của địch. Giữa trận địa đầy rẫy hố bom, vôi vữa đổ nát và mùi thuốc súng khét lẹt, có một thứ mùi hương vẫn bền bỉ len lỏi qua từng kẽ lá: mùi hoa sữa. "Hà Nội những đêm ấy lạ lắm con ạ," bác Thắng bồi hồi nhớ lại. "Trên đầu thì máy bay gầm rú, dưới đất thì đất đá rung chuyển, nhưng chỉ cần một cơn gió thoảng qua, mùi hoa sữa nồng nàn lại ập đến. Nó nhắc chúng tôi rằng Hà Nội vẫn đang sống, vẫn đang thở."
Đêm 22 tháng 12, sau một trận oanh tạc dữ dội vào khu vực sân bay Bạch Mai và Khâm Thiên, đơn vị của bác Thắng đang mệt nhoài và đói lả trong công sự ẩm thấp. Đột nhiên, có bóng người thấp thoáng bên gốc cây hoa sữa già. Đó là bà cụ Mùi – một người dân bám trụ lại làng để tiếp tế cho bộ đội. Bà Mùi lặng lẽ tiến đến, trên tay bưng một chiếc thúng nhỏ đậy kín bằng lớp lá chuối khô. Bà mở thúng, một mùi thơm nồng nàn của lá khúc, của đỗ xanh và gạo nếp tỏa ra, quyện chặt với hương hoa sữa nồng nàn trên đỉnh đầu. Bà dúi vào tay mỗi anh lính một nắm xôi khúc còn nóng hổi: – "Ăn đi các con, xôi bà mới đồ xong. Có ăn mới có sức mà bắn rụng cái quân 'pháo đài bay' kia chứ!"
Bác Thắng cầm nắm xôi, hơi ấm từ nếp mới lan tỏa vào đôi bàn tay đang tê cứng vì lạnh. Bác kể, đó là bữa ăn ám ảnh nhất đời bác. Vị bùi của đậu, vị cay nhẹ của hạt tiêu và cái dẻo của gạo nếp như tiếp thêm một nguồn sinh lực kỳ lạ. Trong khoảnh khắc ấy, giữa cái "tọa độ chết" nơi bom đạn có thể đổ xuống bất cứ lúc nào, bác thấy Hà Nội hiện ra thật dịu dàng và bất khuất. Bà Mùi nhìn các anh lính ăn, rồi bà nhìn lên cây hoa sữa đang rụng trắng những cánh nhỏ li ti xuống vạt áo trấn thủ của bác Thắng. Bà khẽ bảo: "Hoa sữa năm nay nở muộn, chắc là để đợi ngày các con thắng trận đấy".
Sáng hôm sau, khi một chiếc B-52 bị bắn rơi ngay trên hồ Hữu Tiệp gần đó, bác Thắng và đồng đội hò reo vang trời. Bác bảo, sức mạnh của người lính Hà Nội năm ấy không chỉ đến từ súng đạn, mà nó đến từ những nắm xôi của bà cụ Mùi, từ hương hoa sữa nồng nàn giữa khói bom – những thứ nhỏ bé nhưng là linh hồn của mảnh đất nghìn năm văn hiến mà họ thề chết để bảo vệ.
Đã hơn 50 năm trôi qua, mỗi khi mùa đông về, chỉ cần thoảng nghe mùi hoa sữa, bác Thắng lại như thấy mình đang ngồi trong công sự năm ấy, thấy bàn tay gầy guộc của bà cụ Mùi và vị ngọt bùi của nắm xôi khúc giữa đêm Hà Nội rực lửa. Với bác, đó chính là hương vị của niềm tin và ngày chiến thắng.
