HƯƠNG TRẦM TRÊN DÒNG THẠCH HÃN
Có những dòng sông chảy qua lịch sử không chỉ bằng phù sa ngào ngạt mà bằng cả tuổi xuân và xương máu của một thế hệ. Dòng sông Thạch Hãn ở Quảng Trị là một dòng sông như thế. Và giữa hàng ngàn người lính trẻ đã nằm lại dưới đáy sông trong mùa hè đỏ lửa năm 1972, câu chuyện về Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc - người thanh niên Hà Nội gạt nước mắt, xếp lại bút nghiên để lên đường ra trận - luôn đọng lại trong lòng người đọc niềm xúc động sâu xa.
Sinh ra và lớn lên giữa lòng Hà Nội cổ kính, Nguyễn Văn Thạc là một học sinh chuyên Văn xuất sắc, vừa đoạt giải Nhất học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc và đang là sinh viên khoa Toán - Cơ của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tương lai phía trước của anh mở ra đầy hứa hẹn với bao ước mơ hoài hoài và một tình yêu đôi lứa trong sáng, ngọt ngào. Thế nhưng, khi Tổ quốc cất tiếng gọi, khi miền Nam ruột thịt đang trong những ngày gian lao và gay go nhất, anh cùng bao lớp thanh niên cùng trang lứa đã gạt nỗi niềm riêng, khoác lên mình màu áo xanh chiến sĩ để dấn thân vào nơi hòn tên mũi đạn.
Trận chiến tại Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972 diễn ra vô cùng khốc liệt. Mỗi mét đất, mỗi dòng sông đều phải đổi bằng máu. Giữa mưa bom bão đạn thù, Nguyễn Văn Thạc vừa cầm súng chiến đấu như một người chiến sĩ dũng cảm, vừa tranh thủ từng phút giây lặng lẽ viết nên những trang nhật ký chan chứa tình yêu đời, yêu người và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Trang nhật ký Mãi mãi tuổi 20 của anh không chỉ là tâm sự riêng tư mà đã trở thành tiếng lòng của cả một thế hệ sẵn sàng hy sinh cho lý tưởng cao đẹp.
Rồi ngày đau thương ấy cũng đến. Ngày 30 tháng 7 năm 1972, trong một trận đánh ác liệt tại dải đất Quảng Trị nắng gió, một mảnh pháo quái ác của kẻ thù đã cướp đi sự sống của người chiến sĩ trẻ tài hoa. Anh ngã xuống khi mới vừa tròn 20 tuổi – độ tuổi đẹp nhất, rực rỡ nhất của đời người, khi những dự định dở dang và cuốn nhật ký vẫn còn nhiều trang trống chưa kịp viết tiếp.
Anh Nguyễn Văn Thạc ra đi, nhưng tinh thần và những dòng chữ cháy bỏng của anh thì còn mãi. Câu nói cuối cùng trước lúc nhắm mắt hay những lời nhắn gửi trong cuốn nhật ký: "Nếu tôi liệt sĩ, ai sẽ là người viết tiếp những dòng này?..." đã trở thành món tài sản tinh thần vô giá, nhắc nhở bao thế hệ mai sau về giá trị của hòa bình, tự do.
Hôm nay, đứng bên bờ sông Thạch Hãn êm đềm trôi, nhấp nhô những nhành hoa đăng lấp lánh trong đêm, người ta lại thì thầm nhắc câu thơ nghẹn ngào:
"Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ Đáy sông còn đó bạn tôi nằm Có tuổi hai mươi thành sóng nước Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm."
Anh Thạc và biết bao đồng đội đã dâng hiến tuổi hai mươi của mình để đổi lấy màu xanh bình yên cho đất nước. Sự hy sinh ấy không hề mất đi, mà đã hóa thân thành sông núi, thành ngọn gió thanh xuân thổi mãi trong tâm khảm của dân tộc Việt Nam.
